دو قسم اضطرارى است ، پس به ملاحظه ادراك هر دو موقف يا يكى از آنها در وقت اختيارى يا اضطرارى مفردا و مركبا و به ملاحظه ترك عمدى يا جهلى يا نسيانى اقسام زيادى دارد كه در اين جا آنچه مورد ابتلاء ممكن است بشود ذكر مىشود :
اوّل : آنكه مكلّف ، در وقت اختيارى درك هر دو موقف كند ، يعنى از ظهر روز عرفه ، عرفات را و بين الطّلوعين صبح دهم ، مشعر را درك كند ، پس اشكالى در صحّت حجّ او نيست .
دوّم : آنكه هيچ يك از دو موقف را درك نكند ، نه اختيارى آنها را و نه اضطرارى را ، پس اشكالى نيست در بطلان حجّ او ، و بايد به همان احرام حجّ عمره مفرده كه عبارت است از طواف و نماز آن و سعى و تقصير و طواف نساء و نماز آن به جا آورد و از احرام محلّ شود ، و اگر گوسفند همراه داشته باشد احتياطا ذبح كند و بايد سال ديگر ، حجّ به جا آورد ، اگر شرايط استطاعت را دارا باشد ، در صورتى كه درك نكردن موقف به واسطه عذر باشد .
مناسك حج (فارسى) — صفحة 210
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٢١٠