اگر از هر دو طرف چيزى زياد كنند مثلًا يك من گندم و يك دستمال را به يك من و نيم گندم و يك انگشترى بفروشد .
* مسأله 25 - اگر چيزى را كه مثل پارچه با متر و ذرع مىفروشند ، يا چيزى را كه مثل گردو و تخم مرغ با شماره معامله مىكنند ، بفروشد و زيادتر بگيرد مثلًا دهتا تخم مرغ بدهد ويازدهتا بگيرد اشكال ندارد .
* مسأله 26 - جنسى را كه در بعضى از شهرها با وزن ، يا پيمانه مىفروشند و در بعضى از شهرها با شماره معامله مىكنند ، با آن جنس در هر يكى از آن دو شهر حكم معاملهاى كه با او مىشود را دارد ، در صورتى كه هيچ كدام بر ديگرى غالب نباشد ، و در صورت غلبه حكم آن مقدّم است .
* مسأله 27 - اگر چيزى را كه مىفروشد و عوضى را كه مىگيرد از يك جنس نباشد ، زيادى گرفتن اشكال ندارد ، پس اگر يك من برنج بفروشد و دو من گندم بگيرد ، معامله صحيح است .
* مسأله 28 - اگر جنسى را كه مىفروشد و عوضى را كه مىگيرد ، از يك چيز عمل آمده باشد ، پس اگر مخالفت فرع با اصل فقط در صفت باشد ، مثلًا گندم را آرد كند يا شير را پنير نمايد ، اظهر آن است كه اينها از يك جنس مىباشد و در معامله نبايد زيادتى در آنها باشد وامّا اگر چيزى را از چيزى بگيرند مثلًا شير را كره يا شير را روغن نمايند ، آنها دو جنس مىباشند و در معامله به آنها زيادتى چه در گرفتن و چه در دادن ، اشكالى ندارد اگرچه بنابر احتياط واجب در اين صورت هم ترك زيادتى به آنها در معامله است .
* مسأله 29 - جو و گندم در ربا يك جنس حساب مىشود ، پس اگر يك من گندم بدهد و يك من و پنج سير جو بگيرد ، ربا و حرام است و نيز اگر مثلًا ده من جو بخرد كه سر خرمن ده من گندم بدهد ، چون جو را نقد گرفته و بعد از مدّتى گندم را مىدهد ، مثل آن است كه زيادى گرفته و حرام مىباشد .
* مسأله 30 - اگر مسلمان از كافرى كه در پناه اسلام نيست ، ربا بگيرد اشكال ندارد
آداب و احكام كسب و كار (فارسى) — صفحة 92
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٩٢