* مسأله 20 - خريدن چيزى كه از قمار ، يا دزدى ، يا از معامله باطل تهيّه شده صحيح نيست و اگر مالك اصلى او بيع را امضاء نكند تصرّف در آن مال حرام مىباشد و در اين صورت اگر كسى آن رابخرد ، بايد به صاحب اصلىاش برگرداند .
* مسأله 21 - اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است بفروشد ، چنانچه آن را معيّن كند مثلًا بگويد اين يك من روغن را مىفروشم در صورتى كه صدق روغن بر آن نكند ، معامله به مقدار پيهاى كه در آن است باطل مىباشد ، و پولى كه فروشنده براى پيه آن گرفته مال مشترى و پيه مال فروشنده است و مشترى مىتواند معامله روغن خالصى را هم كه در آن است به هم بزند ولى اگر آن را معيّن نكند بلكه يك من روغن بفروشد ، بعد روغنى كه پيهدارد بدهد ، مشترى مىتواند آن روغن را پس دهد و روغن خالص مطالبهنمايد .
* مسأله 22 - اگر مقدارى از جنسى را كه با وزن يا پيمانه مىفروشد به زيادتر از همان جنس بفروشد ، مثلًا يك من گندم را به يك من و نيم گندم بفروشد ، ربا و حرام است و گناه يك درهم ربا بزرگتر از آن است كه هفتاد مرتبه با محرم خود زنا كند ، بلكه اگر يكى از دو جنس ، سالم و ديگرى معيوب ، يا جنس يكى خوب و جنس ديگرى بد باشد ، يا با يكديگر تفاوت قيمت داشته باشند ، چنانچه بيشتر از مقدارى كه مىدهد بگيرد ، باز هم ربا و حرام است پس اگر مس درست را بدهد و بيشتر از آن مس شكسته بگيرد ، يا برنج صدرى را بدهد و بيشتر از آن برنج گرده بگيرد يا طلاى ساخته را بدهد و بيشتر از آن طلاى نساخته بگيرد ، ربا و حرام مىباشد .
* مسأله 23 - اگر چيزى را كه اضافه مىگيرد غير از جنسى باشد كه مىفروشد ، مثلًا يك من گندم به يك من گندم و يك قران پول بفروشد باز هم ربا و حرام است بلكه اگرچيزى زيادتر نگيرد ولى شرط كند كه خريدار عملى براى او انجام دهد ، ربا و حرام مىباشد .
* مسأله 24 - اگر كسى كه مقدار كمتر را مىدهد چيزى اضافه كند ، مثلًا يك من گندم و يك دستمال را به يك من و نيم گندم بفروشد ، اشكال ندارد و همچنين است
آداب و احكام كسب و كار (فارسى) — صفحة 91
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٩١