معاملات مكروه
* مسأله 4 - عمده معاملات مكروه از اين قرار است : اوّل - ملك فروشى ؛ دوم - قصّابى ؛ سوم - كفن فروشى ؛ چهارم - معامله با مردمان پست ؛ پنجم - معامله بين اذان صبح واوّل آفتاب ؛ ششم - آن كه كار خود را خريد و فروش گندم و جو و مانند اينها قرار دهد ؛ هفتم - آن كه براى خريدن جنسى كه ديگرى مىخواهد بخرد ، داخل معامله او شود .
معاملات حرام
* مسأله 5 - معاملات حرام شش است :
اوّل - خريد و فروش عين نجس مثل بول و غائط بلكه جواز بيع در غائط بعيد نيست گرچه احتياط در ترك بيع است ؛ و اما عبد كافر و سگ شكارى ، خريد و فروش آنها با آن كه عين نجس هستند جايز است .
دوم - خريد و فروش مال غصبى ، در صورتى كه تصرّف در مال غير نمايد ، امّا خواندن عقد بدون تصرّف نه باطل است و نه حرام بلكه فضولى است و بستگى به اجازه مالك دارد .
سوم - خريد و فروش چيزى كه مال نيست ، مثل حيوانات درنده اگر منفعت عقلايى نداشته باشد .
چهارم - معامله چيزى كه منافع معمولى آن فقط كار حرام باشد ، مانند اسباب قمار .
پنجم - معاملهاى كه در آن ربا باشد .
ششم - فروش جنسى كه با چيزى ديگر مخلوط است ، در صورتى كه آن چيزمعلوم نباشد و فروشنده هم به خريدار نگويد ، مثل فروختن روغنى كه آن را با پيه مخلوط كرده است و اين عمل را غش مىگويند . پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « از ما نيست كسى كه در معامله با مسلمانان غش كند يا به آنان ضرر بزند يا تقلّب و حيله نمايد و هر كه با برادر مسلمان خود غش كند ، خداوند بركت و روزى او را مىبرد و راه معاش او را مىبندد و او را به خودش واگذار مىكند » ، در بعضى از صورتها مراد از حرمت