حسابهاى جارى
كسى كه حساب جارى در بانكى دارد و پولى در بانك گذاشته ، حق دارد كه هر مبلغى كه بخواهد و بيشتر از موجودى او نباشد ، از بانك برداشت كند ، بلى گاهىبانك اجازه مىدهد كه مشترى او با مبلغ معيّنى با نداشتن موجودى در حساب ، برداشت كند و اين برحسب اعتمادى است كه به مشترى خود دارد و اين را برداشت آزاد مىنامند وبانك براى اين مبلغ فائده مىگيرد .
مسأله 2894 - آيا جائز است كه بانك اين فائده را بگيرد ؟
ظاهراً بلكه قطعاً گرفتن اين فائده جائز نيست براى اين كه فائدهاى است براى قرض و آن ربا است ولى بنابر آنچه در اول مسائل بانكى گفته شد چنانچه به يكى از آن عناوين شرعى تطبيق كند ، مانعى ندارد بلكه مىتوان گفت كه گرفتن اين فائده صحيح باشد .
خريد و فروش سفتهها
ماليّت هر چيزى به يكى از دو چيز ثابت مىشود : اوّل اينكه آن چيز منافع وآثار خاصّى داشته باشد كه عقلاء براى آن منافع وآثار بر آن چيز رغبت پيدا مىكنند مانند چيزهاى خوردنى وآشاميدنى و آنچه از اين قبيل است ؛ دوم اينكه از ناحيه مقامى كه اعتبار در دست اوست بر آن چيز اعتبار مالى داده شود مانند اسكناسهايىكه دولتها در اختيار مردم مىگذارند وتمبرهاى دولتى و هر شىء بهادارى كه دولت براى او بها وماليّت قائل شده است .
مسأله 2895 - بيع و معامله و خريد و فروش از جهاتى با قرض ووام دادن فرق دارد وامتياز پيدا مىكند .
اوّل : اين كه در بيع و فروش چيزى را به ملك ديگرى در آوردن است ، در عوض چيز ديگر نه بطور رايگان ومجانى و در قرض چيزى و مالى را به ملك كسى در آوردن است به اين كه آن مال در ذمّه گيرنده باشد و آنكس ضامن وعهدهدار مانند آن چيز