مسأله 1901 - كسى كه بدون گاو و چيزهاى ديگرى كه براى زراعت لازم است نمىتواند زراعت كند ، اگر آنها را بخرد و به واسطه زراعت بكلّى از بين بروند مىتواند تمام قيمت آنها را جزء مخارج حساب نمايد ولى اگر مقدارى از قيمت آن كم شود و يا اصلًا كم نشود نمىتواند قيمت آنرا جزء مخارج حساب نمايد .
مسأله 1902 - اگر در يك زمين جو و گندم و چيزى مثل برنج و لوبيا كه زكات آن واجب نيست بكارد ، چنانچه مقصودش زراعت كردن چيزى بوده كه زكات ندارد و بعداً چيزى را كه زكات دارد زراعت كرده ، نبايد مخارج را از يكى حساب كند بلكه نسبت در نظر گرفته شود و همچنين است اگر مقصودش زراعت كردن چيزى بوده كه زكات دارد و بعداً چيزى را كه زكات ندارد زراعت كرده ، مىتواند تمام مخارج را به نسبت حساب نمايد و از حاصل كم كند .
مسأله 1903 - اگر براى شخم زدن يا كار ديگرى كه تا چند سال براى زراعت فائده دارد خرجى كند ، مىتواند آن را جزء مخارج سال اوّل حساب نمايد در صورتى كه كار ، مال سال اوّل بوده گرچه براى سالهاى بعد هم نفع دارد و گرنه به نسبت حساب نمايد .
مسأله 1904 - اگر انسان در چند شهر كه فصل آن با يكديگر اختلاف دارد و زراعت و ميوهء آنها در يك وقت به دست نمىآيد گندم يا جو يا انگور داشته باشد و همه آنها محصول يك سال حساب شود ، چنانچه چيزى كه اوّل مىرسد به اندازه نصاب يعنى 288 من و 45 مثقال كم باشد ، بايد زكات آن را موقعى كه مىرسد بدهد و زكات بقيّه را هر وقت به دست مىآيد ادا نمايد و اگر آنچه اوّل مىرسد به اندازهء نصاب نباشد ، در صورتى كه يقين دارد با آنچه بعد به دست مىآيد به اندازهء نصاب مىشود بايد صبر كند تا محصول بعدى به دست آيد ، اگر به نصاب رسيد زكات را بدهد ، و اگر يقين ندارد كه همهء آنها به اندازهء نصاب شود ، صبر مىكند تا بقيهء آن برسد پس اگر روى هم به مقدار نصاب شود ، زكات آن واجب است و اگر به مقدار نصاب نشود ، زكات آن واجب نيست .
مسأله 1905 - اگر درخت خرما يا انگور در يك سال دو مرتبه ميوه دهد ، چنانچه روى هم به مقدار نصاب باشد ، بنابر احتياط زكات آن واجب است .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 310
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٣١٠