نمىدهد ، جز آنكه آنها خودشان را تغيير دهند » . ]
بدائى كه شيعه ضمن اعتقاد به علم و قدرت مطلق الهى بدان معتقد است ، معنايى است كه از اين قبيل آيات استفاده مىشود ، مثلًا در آنها گفته مىشود : شكر موجب زياد شدن نعمت از جانب خدا مىشود ، خدا به واسطهء تقوا ، فرد پرهيزكار را از سختىها رها مىسازد و او را از راهى كه گمان نمىبرد ، روزى مىدهد ، به وسيلهء دعا حاجتها را بر مىآورد ، به خاطر توبه و ايمان ، عذاب را از افراد دور مىسازد و به جهت سوء استفاده از نعمتها ، آنها را از بندگان باز مىستاند .
البته احاديث فراوانى كه از طريق شيعه و سنى رسيده است و همينطور حكايات بسيارى كه در متون اصيل اسلامى نقل شده است ، بر اين معانى دلالت دارند . اصولًا اگر « بداء » واقعيت نداشته باشد ، بسيارى از برنامههاى دينى مثل دعا ، توكّل ، توبه ، صدقه ، صلهء رحم ، شكر ، استغفار ، موعظه ، بشارت ، انذار و تزكيه توجيهپذير نخواهند بود . « بداء » يعنى ايمان به تأثير اين امور در حيات انسان .
چه ما بتوانيم با توجّه به علم مطلق خدا و احاطهء او به همه امور ، « بداء » را تفسير كنيم ، يا در فهمِ سرّ و حقيقت آن درمانيم ، به هر حال بايد بر طبق مفاد آيات بسيار قرآن و احاديث متواتر به مسأله « بداء » معتقد باشيم .
چرا كه گاهى با اينكه همه علل و زمينههاى تحقّق يك امر فراهم مىشود ، در عين حال علل ديگرى باعث سلب تأثير آنها و در نتيجه ،
گفتمان مهدويت (فارسى) — صفحة 141
مساهمون: الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
ص١٤١