سفيران و نمايندگان امام زمان عليه السلام در غيبت صغرى « 1 »
1 . احمد بن اسحاق بن سعد قمى مىگويد : نزد امام هادى عليه السلام رفتم و گفتم :
هامش
( 1 ) . نمايندگان امام زمان عليه السلام در زمان غيبت صغرى آن گونه كه از مراجعه به كتابهاى معتبر بيان مىشود ، چندتن از افراد مورد اعتماد و امانتدار و راستگويى بودند كه نامهها ، تأييدها ، فرمانها ، نهى و امرهاى امام زمان عليه السلام به وسيله آنان صادر و پخش مىشد و به وسيله آنان كرامتها ، معجزات و خبرهاى غيب از سوى امام زمان عليه السلام بيان وآشكار مىشد و شيعيان بر امانتدارى ، عدالت ، جايگاه بزرگ و مرتبه آنان اجماع نظر دارند .
اوّل : شيخ ابوعمرو عثمان بن سعيد عمرى كه از طرف امام هادى عليه السلام به نمايندگى منصوب شد و از قبيله اسد بود و به او عسكرى و سمان گفته مىشد ؛ زيرا او فروشندگى روغن را براى پوشش و مخفى نگه داشتن نيابت امام عليه السلام به عهده داشت .
دوم : ابوجعفر محمّد بن عثمان بن سعيد عمرى است . او زمانى كه پدرش درگذشت ، به جاى او و با فرمان امام زمان عليه السلام منصوب شد . شيخ طوسى در كتابش نقل كرده : شيعيان بر عدالت و اعتماد به او امانتدارىاش متفقالقول هستند و اجماع نظر دارند و معجزات امام عليه السلام به دست او براى ديگران آشكار مىشد و در تنقيح آمده : شكوه و شخصيت اين مرد و بزرگواريش در نزد شيعيان ، آشكارتر از آن است كه بيان شود . شيخ طوسى در كتابش گفته كه اباجعفر محمّد بن عثمان عمرى در آخر جمادى الاول سال 305 وفات نمود و ابونصر ، هبة اللَّه محمّد بن احمد نقل نموده كه : اباجعفر عمرى در سال 304 وفات نموده و او اين وظيفه را حدود پنجاه سال بر عهده داشته است . مردم اموالشان را به او تحويل مىدادند و براى آنان نامههايى مىنوشت .
سومين نفر از فرستادگان و نمايندگان امام : شيخ ابوالقاسم حسين بن روح بن ابى بحر نوبختى است كه عهدهدار جايگاه نمايندگى خاص پس از محمّد بن عثمان و جانشين او با بيان صريح او و به امر امام عليه السلام شد . او از دانا و زيركترين مردم نزد دوست و دشمن بود ، همچنين نزد عموم مردم جايگاه و شخصيتى بزرگ داشت كه در شعبان سال 326 وفات كرد و مدّت نمايندگى خاص او 21 يا 22 سال بود .
چهارمين نفر از وكيلان در عصر غيبت كوتاه : شيخ ابوالحسن على بن محمّد سمرى جانشين شيخ ابوالقاسم بود كه با بيان روشن و به امر امام زمان عليه السلام به اين مقام منصوب شد و او آخرين وكيل بود كه با وفاتش دوران غيبت صغرى به پايان رسيد و امر رهبرى مردم به دست فقها وعلماى دينى افتاد و مردم در حال حاضر به آنها رجوع مىكنند . ابوالحسن على بن محمّد سمرى در سال 329 هجرى وفات يافت .