علّت غيبت امام زمان عليه السلام « 1 »
هامش
( 1 ) . بايد دانسته شود كه به خاطر مخفى بودن علّت غيبت براى ما ، نبايد سبب شود كه ما اصل وقوع غيبت را منكر شويم و يا بگوييم ، مصلحتى در اين كار نبوده است ؛ زيرا اين مسئله و مسائل ديگرى كه از روى حكمت الهى اتفاق مىافتند ، يكى مىباشند . پس همانگونه كه در افعال ديگر كه ما ، وجه حكمت و مصلحت آنها را نمىدانيم ، نمىتوانيم آنها را منكر شويم ، پس مسئله غيبت حجت خدا را هم نمىتوان منكر شد . از طرفى عقول ناقص ما از درك فوايد بسيارى از چيزها و بسيارى از سنتهاى الهى ، چه در عالم تشريع و چه تكوين عاجزند ، بلكه حتى ما قوهاى كه بتوانيم با آن بسيارى از مجهولات را درك كنيم ، در اختيار نداريم . پس اينكه بگوييم ، فهم ما قاصر از درك اين مسائل است ، بهتر است و شاعر هم چه خوب گفته است : يك پيراهن كه از به هم آميخته شدن نخها به وجود مىآيد * * * حال حروف هم اگر به هم آميخته شوند و تشكيل كلمات را دهند ، اين 29 حرف از بيان مجهولات ما قاصرند و بعضى ديگر گفتهاند :
علم تنها مخصوص خداى بزرگ است * * * و غيرخدا در جهالت مشغول است ، سعى آدمى براى رسيدن به علوم نيست * * * بلكه او تلاش مىكند ، تابداند و بفهمد كه نمىداند چقدر باادب بوده ، كسى گفته : علم خلايق در كنار علم خداوند ، همانند هيچ در كنار آنچه بىنهايت است . امام صادق عليه السلام در روايتى مىفرمايند : « اگر پرندهاى قلب تو را بخورد ، سير نمىشود و اگر بال حشرهاى روى آن قرار گيرد ، آن را مىپوشاند ، حال تو مىخواهى ملكوت آسمانها و زمين را بشناسى » .
حاصل كلام اينكه : ديگر براى ما پس از اخبار و احاديث پيامبر و ائمه معصومين عليهم السلام به اينكه اين واقعه اتفاق مىافتد ، جاى سؤال باقى نمىماند و پس از اينكه چنين اتّفاقى در امّتهاى گذشته و در مورد حضرت خضر عليه السلام نيز افتاده است ، همانگونه كه امام عليه السلام در روايت طولانى به آن اشاره كردند .
شيخ خفيه مىگويد : ولىّ خدا آن كسى است كه همهء زمين را به عبادت پروردگارش فرا مىخواند و به دورى جستن از ظالمان دعوت مىكند . هيچ كس از مردم جاى او را نمىداند و همراهى ندارد ، به جز حضرت خضر عليه السلام و بعضى گويند ، او ظاهر است ، ولى شناخته شده نمىباشد و بعضى از مردم گمان مىكنند ، او را ديدهاند ، البته نه اينكه او را به عينه و به شخصه شناخته باشند ؛ بلكه به صورت فرد زاهدى ديدهاند .
امام صادق عليه السلام تصريح فرمودهاند كه علّت و حكمت غيبت ايشان ، تنها پس از ظهور آن حضرت