نظرهاى غلط و جاهلانه و دور از حقيقت مىنمايند ، و بسا كه صلاحيت علمى و حدود اطلاعاتشان از حدّ مسافرت عادى به چند كشور شرقى و كارمندى يك سفارتخانه يا يك مؤسسه در يك كشور شرقى تجاوز نكند .
بديهى است كه بررسىها و آراى اين افراد ، عاميانه و مبتذل و بىارزش است ؛ ولى با اين همه ، غربزدگان شرق چون شيفته هر رأى و نظرى مىباشند كه صاحبش اسم فرنگى داشته باشد و به او " مِستر " يا " مسيو " يا " مِسيس " يا " مادام " بگويند ، به گفتار و نوشتههاى آنان به نظر احترام نگريسته و مثل اصل مسلمى مىپذيرند .
3 - گروه ديگرى را تعصّب مسيحيت ، كور و كر كرده و بر اساس تعصّب ، از تحريف و قلب حقايق و بستن هرگونه تهمت و افترا به مسلمانان باك ندارند .
4 - بعضى از خاورشناسان ، به كاوش و تجسّس از آراى غير مشهور پرداخته و اسامى و نامهاى فرقههاى از بين رفته يا وجود نيافته را زنده مىنمايند و اين كار را به نظر خود كشفى شمرده و مسلمانان را متهم مىسازند .
5 - برخى ديگر در مقام ايجاد تفرقه بين مسلمانان و در برابر يكديگر قرار دادن و به اتّحاد اسلامى ضربه زدن ، در بلاد اسلام گردش مىكنند ، و از اين فرقه يا اهل اين منطقه چيزى را شنيده يا نشنيده ، به فرقه ديگر و اهل منطقه ديگر مىرسانند و تخم عداوت و كينه و بدبينى را بين آنها مىپاشند .
6 - بعضى ديگر براى اينكه وضع موجود را متزلزل ساخته و شعائر اسلامى را تضعيف نمايند ، در گذشتهها و سوابق بسيار دور ملل و جوامع تجسّس مىكنند و سپس با تجديد آن گذشتهها ، فرهنگ مرده و كهنه را به آنها عرضه مىدارند و مردم را عقب گرا مىنمايند و التزام و تعهدشان را به سنن و شعائرى كه به آن ملتزم و متعهد هستند ، ضعيف مىسازند و سرگردان و بىعلاقه و بىشخصيتشان كرده ،
سلسله مباحث امامت و مهدويت (فارسى) — صفحة 311
مساهمون: الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
ص٣١١