ستمگرى مىيابند ، خواهشها و مصالحشان آنها را به ارتكاب جرايم ، و تجاوز به حقوق ديگران بر مىانگيزد . امّا در اجتماع اسلامى ، فضاى عمومى و قانون الهى حكمروا كسى را به ستمگرى يا گردنكشى ترغيب و تشويق نمىكند ، پس اگر ستمگرى كسى را بجويد كه به نفع او گواهى دهد هرگز به مراد خود نخواهد رسيد و چنان كسى را نخواهد يافت .
پنجم : جديّت از مهمترين ويژگيهاى برجستهء اجتماع ايمانى است .
اين اجتماع از كار لغو و بىهدف ، كه يكى از عوامل انحرافات اجتماعى و فكرى و جز آن است ، به دور است ، و همچنين از بىمبالاتى كه به معنى بيهودگى و بىهدفى است بسى فاصله دارد . پس واجب است كه اجتماع در جست و جوى هدفهاى خود جدّى باشد ، و از بىهدفى و بى مبالاتى كه آن را از رحمانيّت دور و به جنايت و انحراف نزديك مىكنند دور باشد .
چنين اجتماعى است ذكر كنندهاى است كه با ذكر خدا تكامل مىيابد ، زيرا ذكرش را نسبت به آفريدگارش معراجى براى ارتقاء معنوى و نيز مادّى خود قرار مىدهد ، و به عبارت ديگر همين ذكر خداست كه آن اجتماع را طورى مىسازد كه به سطح تمدّن و پيشرفت عروج كند ، / 481 و بدين وسيله تمدّن ايمان را مىسازد ، همان گونه كه پيامبر خدا ، سليمان آن را در زمان پيشين ساخته است .
ششم : صفت بلند نظرى و بلند انديشى از برجستهترين خصوصيّات اجتماع اسلامى است كه قرآن در اين سوره آن را توصيف مىكند ، و با وجود تكيهء فرزندان آن بر عناصر با فضيلت و سر آمد خانواده در تربيت آنان بلند نظريهاى اجتماعى خود را فراموش نمىكنند ، زيرا آرزوى پيشوايى پرهيزگاران را دارند و اين سوره به ذكر دعايى پايان مىيابد كه پاسخ درود بشر به رسالت پروردگار سبحان است .
مراد پيشوايى و امامت برترين طبقه و فاضلترين گروه در اجتماع است .
انسان عادّى آرزو مىكند كه پيشوا باشد و همين ، امّا آرزوى والاى بندگان رحمان رهبرى پيشاهنگان و پيشگامان در اجتماع است ، و اين دلالت بر بلند انديشى گسترده در بعد آينده و حال فرزندان اجتماع اسلامى رحمانى دارد .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 480
مساهمون: احمد آرام
ص٤٨٠