« 31 » - هر آينه شب هنگام از بستر برخاستن ، موافقت دل و زبان را افزايندهتر است و بيان سخن را استوار دارندهتر . » امّا در روز كه انسان از خواب خود به طلب روزى و معاش بر مىخيزد ، نه براى آن كه گردنكشى و نافرمانى كند بلكه براى آن كه پروردگارش شكر گزارد ، و به مقرّرى نعمتهايى برسد كه خدا براى او به فراوانى فراهم كرده است ، بازتاب شناخت و معرفت ايمانى را بر رفتار بندگان رحمان مىيابيم كه شخصيّت خود را از خلال ايمان عرفانى ( و شهودى و اشراقى ) بدان مىآرايند .
بندگان رحمان
[ 63 ] همانا بندگان رحمان ، كسانى كه نامهاى خدا و در پيشاپيش آنها « الرّحمن » بر / 472 دلها و رفتارشان تجلّى مىكند صفاتى نيكو دارند كه برجستهترين آن صفات عبارت است از :
1 - فروتنى
«
وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً
- بندگان خداى رحمان كسانى هستند كه در روى زمين به فروتنى راه مىروند . . . » پس رابطهء آنان با طبيعت و مردم رابطهء رحمت و مهربانى است ، زيرا براستى آنان بندگان رحمانند - و اين غرابتى ندارد - زيرا نام الهى الرّحمن بر شخصيّت آنان باز تافته و به قالب اين اسلام مقدّس در آمده است ، و اين ويژگى است كه آنان را بر آن مىخواند كه با فروتنى بر روى زمين راه بروند ، رفتارى متواضعانه نه همچون رفتار متكبّران و بزرگى فروشان بر بندگان و راه رفتن مفسدان در زمين ، و نه همچون رفتار مردم خوار و پست ، از اين رو در حديث در تفسير اين آيه آمده است :
هامش
( 31 ) - المزّمل / 6 .