هراس از كوتاهى
[ 60 ] « وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ راجِعُونَ - و آنهايى كه همهء آنچه را بايد ادا كنند ادا مىكنند ، و باز هم دلهايشان ترسان است كه بايد نزد پروردگارشان باز گردند . » د - در حالى كه منافقان از اندك كارى كه انجام مىدهند دلخوش و شادمانند ، اين گروه مؤمنان را مىبينى كه همواره در حال بخشش و تقديم و ايثار همراه با بيم از خدا و ترس از تقصير و كوتاهى در خدمت و طاعتند ، زيرا اگر موضوع تنها مربوط به خشنودى مردم مىبود ، با عطا و بخششى كه به آنان مىكردند خشنودى آنان را به دست مىآوردند ، ولى مؤمنان در صدد جلب خشنودى خدايند كه كسى جز با اخلاص در عمل بدان نايل نمىشود ، و آنان يقين ندارند كه اعمالشان در درگاه خداوند پذيرفته مىشود كه ذات متعال او عزّ و جل گفته است : « إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ « 28 » - كه خدا ( قربانى ) پرهيزگاران را مىپذيرد » . / 198 بيم از تقصير مؤمنان را وادار به عطا و بخشش بيشتر مىكند ، زيرا احساس كمال كردن مانع ادامهء پيشروى و استمرار عطا و ايثار مىگردد . وقتى مردى از امام صادق - عليه السّلام - سبب بيم و نگرانى مؤمنان را پرسيد ، حضرتش به دو پاسخ داد « آنها بيم دارند كه مبادا نيكيهايشان پذيرفته و بديهايشان آمرزيده نشود » و چه قدر خلل و نقصانها كه در كارهاى نيكى كه مىكنيم وجود دارد كه بيگمان بعضى