حاصل اين است كه : آن چنان نيست كه امام عليهالسّلام در عصر غيبت به طوركلى از امور رعيّت خود و جريان اوضاع ، بر كنار و بىتفاوت باشند ؛ و شايد فرمايش رسول اكرم صلّى الله عليه و آله در حديث جابر ، اشاره به همين نكته باشد ، آنجا كه عرضه داشت :
« وَ هَلْ يَقَعُ لِشيعَتِهِ الْانْتِفاعُ بِهِ في غَيْبَتِهِ ؟ قالَ : أيْ وَ الَّذي بَعَثَني بِالْنُّبُوَّةِ انَّهُمْ لَيَسْتَضيئُونَ بِنُورِهِ ، وَ يَنْتَفِعُونَ بِوِلْايَتِهِ في غَيْبَتِهِ كَانْتِفاعِ النّاسِ بِالشَّمْسِ انْ سَتَرَها سحاب
» « 1 »
جابر پرسيد : آيا شيعه او در عصر غيبتش از او نفع مىبرند ؟ حضرت فرمود : آرى ! سوگند به آن كس كه مرا به پيغمبرى برانگيخت در دوران غيبت او ، به نورش روشنى مىگيرند و به ولايت او بهرهمند مىشوند ، مانند سودبرى مردم از آفتاب پشت ابر .
يكى از اقسام استضائه و انتفاع از وجود امام عليهالسّلام همين مداخلات و تصرفات است كه دليل بر اين است كه امام عليهالسّلام امر شيعيان را مهمل نگذارده و رها نفرموده است چنان كه از آن حضرت در احتجاج طبرسى روايت شده است كه فرمودند :
« انّا غَيْرُ مُهْمِلينَ لِمُراعاتِكُمْ ، وَ لا ناسينَ لِذِكْرِكُمْ ، وَ لَوْلا ذلِكَ ، لَنَزَلَ بِكُمُ اللاواءُ ، وَ اصْطَلَمَكُمُ الْاعْداءُ » « 2 »
ما در مراعات شما كوتاهى نمىكنيم و شما را فراموش نمىنماييم ، و اگر اين نبود ، شرّ و بدى بر شما نازل مىگشت و دشمنان بر شما مستولى مىگرديدند .
هامش
( 1 ) . منتخب الاثر ، ف 1 ، ب 8 ، ص 101 ، ح 4 .
( 2 ) . ج 2 ، ص 323 .