كار باز نمىداشتند ، وقتى پيوسته به معاصى و گناهان عمل كرده ، علماى ربّانى و نيكان ، آنها را نهى نكردند ، عقوبت و مجازات شدند » ؛
اخبار ديگرى نيز با اين مضمون وجود دارد كه خطاب آن به علما است .
با تبيين اين موارد ، آشكار است كه قسم اول امر به معروف و نهى از منكر وظيفهاى همگانى است كه ميان افراد صورت مىگيرد و عالم و جاهل در آن مساوى هستند و گاهى از آن با عنوان « فردى » و گاه « دعوت موردى » تعبير گرديده ، و افراد آشنا در ميان خود به سمت خير راهنمايى و تشويق مىكنند ( وقتى پيش مىآيد ) و همديگر را از شرّ نهى كرده و نسبت به آن هشدار مىدهند ؛ و هر كسى به ميزان توان خود از اين فريضه عمومى توشه برمىگيرد . روشن است كه وقتى مردم يكديگر را نصيحت يا نهى كنند ، خير و معروف در ميان آنها استوار شده و ثبات مىيابد و مانع از رواج شرّ و منكر در ميان آنان مىگردد . بنابراين ، ناگفته پيداست كه اين قسم ، نگاهدار اتّحاد و نگاهبانى بىخلل است .
امّا قسم دوم - امر به معروف و نهى از منكر اجتماعى - وظيفهى يك گروه مشخّص يعنى علماى عامل است ، كه دعوت و امر به معروف و نهى از منكر نمايند و و انجام اين وظيفهى مهمّ بر آنها واجب عينى است .
تفاوت : تفاوت اين دو قسم آن است كه امر به معروف و نهى از منكر در قسم اوّل بر عامهى مردم و در قسم دوم بر گروهى خاص واجب بوده و در عين حال اين حكم از مؤمنين برداشته نشده است و آنها مكلّفاند از ميان خود گروهى را براى انجام اين
امر به معروف و نهى از منكر (فارسى) — صفحة 89
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص٨٩