تأثير ندارد امّا با تكرار مؤثّر خواهد بود يا احتمال تأثير بدهد ، تكرار واجب خواهد بود .
4 . اگر شخصى علم پيدا كرد كه نهى او در ترك معصيت مؤثّر نيست لكن احتمال بدهد ، يا تأثيرش در تأخير معصيت را بداند ، يا بداند با نهى او غير از مأمور و منهى مرتكب نمىشوند و يا نهى او سبب تظاهر نكردن به ارتكاب است ؛ امر و نهى بر وى واجب خواهد بود .
5 . اگر ترك امر و نهى موجب تأييد و تقويت ظالم يا جرأت پيدا كردن او بر معاصى بشود ، ترك امر و نهى حرام است و هر دو بهطور قطع واجباند .
6 . اگر فردى احتمال دهد امر و نهى با قيد خاصى ، مثلًا در ملأ عام بوده يا اجتماعِ گروهى در امر و نهى موجب اطاعت و پايان معصيت يا مشابه آن مىشود ، امر و نهى بر او واجب است .
7 . اگر بدعت ظاهر شد ، بر عالم واجب است علم خود را آشكار كند ؛ و اگر چنين نكند ، لعنت خداوند بر او است .
8 . اگر سكوت موجب هتك حرمت دين و ضعف عقايد مسلمانان شود ، امر و نهى واجب است ؛ اگر چه در اطاعت و اتمام مؤثّر نباشند .
9 . اگر سكوت موجب منكر شدن معروفى يا معروف شدن منكرى باشد ، حرام بوده و بيان در اين صورت واجب است .
10 . اگر توقّف نهى از منكر منوط به تشكيل جمعيت و تهيهى اسباب و كارهايى از اين قبيل باشد ، همهى اينها واجب است ، خداوند متعال مىفرمايد : وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ « 1 » .
هامش
( 1 ) . انفال ( 8 ) ، 60 .