اگر كسى بگويد كه مراجع پيشين كه مرجع تقليد بعد از خود را تعيين نمىكردند ، به خاطر شرايط خاصّ زمان خودشان بود ، ولى در زمان ما ، مرجعيت بايد به وسيلهء انتصابْ مشخص شود ، اين حرفْ نادرست است ؛ زيرا حضرت امام خمينى هم كه افتخار همهء ما اين است كه پيروِ خطّ ايشان هستيم ، هيچ كسى را به عنوان مرجع بعد از خود تعيين نكرد و حتى يك كلمه هم در اين باره صحبت نكرد .
تنها چيزى كه در ميانِ مراجع وجود داشته ، اين بوده كه گاه از آنها مىپرسيدهاند كه ما در احتياطهاى شما به فتواى چه كسى عمل كنيم ؟
ايشان مىفرمودهاند در اين گونه موارد به فتواى فلان آقا مراجعه كنيد . يعنى بعد از من ، ايشان واجد شرايطِ مرجعيت است . اما چنين مواردى بسيار كم اتفاق مىافتاده است .
تاريخ شروعِ مرجعيت شيعه ، دو هفته و دو ماه و دو سال و صد سال نيست . تا شيعه بوده ، اجتهاد و مرجعيت و تقليد وجود داشته است .
هيچ گاه هم مراجع ، مراجع بعد از خود را تعيين نمىكردند . هنوز هم اين شيوهء پسنديده و شايسته پا بر جا است . خداوند اين شيوهء درست و شايسته را از دستِ ما نگيرد .
شيخ مرتضى انصارى و صاحب جواهر هم طبق همين شيوه عمل كردهاند .
اين شيوهء انتخابِ مرجع چه امتيازى دارد كه شيعه آن را برگزيده است ؟ برادران و خواهران گرامى ! شما با مسائل سياسى آشنا هستيد . سالمترين ، صحيحترين و بىعيبترين نوع انتخابِ مرجع مذهبى ، همين روشى است كه در مذهب شيعه وجود دارد .
اين روش انتخابِ مرجع تا كنون همواره درست عمل كرده و نتيجهء مثبت به بار آورده است .
شما ببينيد هميشه مرجعيت در بين ما وجود داشته است و مراجع ما مانند آيت اللّه ميرزاى شيرازى و مدرس و ديگران نيز همواره با استعمار اروپا و آمريكا جنگيدهاند .
در اين مدت ، هر چند كه آمريكاى جنايتكار و اروپاى استعمارگر در همهء امور ما دخالت مىكردهاند ، تنها چيزى كه هرگز نتوانستهاند در آن دخالت كنند ، مرجعيت بوده است .
شما يكايكِ مراجع تاريخ شيعه را در نظر بگيريد . آيا در ميان آنها حتى يك نفر وجود داشته كه از سوى انگلستان يا آمريكا تعيين شده باشد ؟ چرا آمريكا و انگلستان هرگز نتوانستهاند در تعيين مراجع دخالت كنند ؟ دليل اين مطلب ، شيوهء انتخاب مرجعيت در تشيع است .
به فضل پروردگار ، روش انتخاب مرجع در شيعه ، به گونهاى است كه استعمارگران نمىتوانند در آن دخالت كنند و اقدامات آنها در اين زمينه همواره ناموفق بوده و نتيجهء مثبت به بار نمىآورده است . پس يكى از امتيازهاى اين روشِ انتخابِ مرجعيت در شيعه ، اين است كه دست استعمار و دست دشمن از دخالت در آن بر كنار است . . .
وقتِ اين خطبه تمام شده است .
مطالب ديگرى را هم يادداشت كرده بودم كه خدمتتان عرض كنم ؛ اما به دليل تمام شدن وقت ، از بيان آنها صرف نظر مىكنم .
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ قُلْ اعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ مَلِكِ النَّاسِ الهِ النَّاسِ مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ الَّذى يُوَسْوِسُ فى صُدُورِ النَّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ « 1 »
خطبهء دوم
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ وَ الصَّلاةُ وَ السَّلامُ عَلى اشْرَفِ الانْبِياءِ وَ الْمُرْسَلينَ سَيِّدِنا وَ نَبِيِّنا ابِى الْقاسِمِ مُحَمّدٍ وَ عَلى عَلِىٍّ اميرِ الْمُؤْمِنينَ وَ عَلى فاطِمَةَ الزَّهْراءِ سَيِّدَةِ نِساءِ الْعالَمينَ وَ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِىٍّ وَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِىٍّ وَ عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِىٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَ علِىِّ بْنِ مُوسى وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِىٍّ وَ عَلِىِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِىٍّ وَ الْخَلَفِ الْحُجَّةِ الْقائِمِ الْمُنْتَظَرِ الْمَهْدِىِّ صَلَواتُ اللَّهِ وَ سَلامُهُ عَلَيْهِمْ اجْمَعينَ .
اين هفته و هفتههاى پس از آن ، هفتههاى بسيار مباركى هستند . امروز سالروز ميلاد نهمين پيشواى ما ، حضرت امام محمد بن على جواد است . فردا روز تولدِ با سعادتِ حضرت عيسى عليه السلام است . يكى از سورههاى قرآن به نام مادرِ ايشان ، حضرت مريم ، نامگذارى شده و خداوند در اين سوره ، آياتى در بارهء ايشان نازل نموده ، سرگذشت ايشان را به تفصيل نقل فرموده و ايشان را ستوده است .
روز دوشنبه نيز سالروز ميلاد مسعود و مباركِ حضرت على بن ابى طالب عليه السلام است .
انشاءاللّه اگر عمرى داشته باشيم ، اين روز را درك مىكنيم . من ميلاد مبارك امير المؤمنين عليه السلام را به همهء مسلمانان جهان بويژه به مقام محترم حضرت ولى عصر ( عج ) و به همهء مراجع تقليد و به رهبر معظّم انقلاب و همهء شيعيان و مسئولان كشور و همهء افرادى كه افتخار ارادتمند بودن به ايشان را دارند ، تبريك عرض مىكنم و از خداوند مىخواهم كه انشاءاللّه به بركتِ اين روز گرامى ، مشكلات همهء ما را حل بفرمايد .
روز چهارشنبه نيز سالروز فرمان حضرت امام خمينى رحمه الله در تشكيل نهضت سوادآموزى است . همچنين در هفتههاى آينده ، مناسبتهاى پر بركتِ فراوانى وجود دارند .
معمولًا در بارهء امام جواد عليه السلام كمتر صحبت مىشود . به همين دليل ، شايسته است كه امروز من چند جملهاى در بارهء ايشان خدمتِ شما عرض كنم . حضرت امام جواد عليه السلام ، فرزند حضرت امام رضا عليه السلام است .
ايشان در سال 195 ه . ق . در مدينه متولد شدند . امام رضا عليه السلام به اجبار از مدينه به مشهد آمدند و در مشهد اقامت نمودند .
طبق گفتهء بيهقى ، امام جواد عليه السلام در سال 202 ه . ق . براى زيارتِ پدر خود از مدينه به مشهد آمدند و پس از زيارت پدرشان ، مجدداً به مدينه باز گشتند . پس از بازگشتِ ايشان به مدينه ، در سال 203 ه . ق . امام رضا عليه السلام را به شهادت رسانيدند و از اين تاريخ ، دورهء امامتِ حضرت جواد عليه السلام آغاز شد .
مأمون ، نامهاى به امام جواد عليه السلام نوشت و
هامش
( 1 ) - سورهء ناس ( 114 ) .