ايشان را از مدينه به بغداد احضار كرد .
امام جواد عليه السلام به بغداد آمد . مأمون ، استقبال گرمى از ايشان كرد و فوق العاده به ايشان احترام مىگذاشت . در مجالس ، جايگاه ايشان را در كنار خود و برتر از ديگران قرار مىداد .
مردم بغداد ، حضرت امام جواد عليه السلام را به عنوان يك شخصيتِ بسيار برجسته شناختند .
بنى عباس از اين امر بسيار ناراحت شدند و به مأمون گفتند : او هنوز يك بچه است .
حتى معلوم نيست كه قرائتِ قرآن و يا مسائل فقهى را به خوبى ياد گرفته باشد ! چرا اين قدر به او احترام مىگذارى ؟
همچنين بنى عباس به مأمون مىگفتند :
حضرت جواد عليه السلام از خاندان على عليه السلام است .
بين علويان و عباسيان ، كينهاى ديرين وجود دارد . شما پدر او را وليعهدِ خود كرديد و عاقبت هم پشيمان شديد . اكنون چرا با احترام گذاشتن به حضرت جواد ، سببِ شهرت اجتماعىِ او و درست شدنِ دردِ سر براى حكومت مىشوى ؟
بر طبق نوشتهء شيخ مفيد در كتاب ارشاد ، مأمون به بنى عباس گفت : اين كه روابط ما با علويان بد است ، تقصيرِ ماست ، تقصيرِ آنها نيست . حق با آنها است . من از آوردنِ امام رضا عليه السلام هم پشيمان نشدم ، بلكه از برخى كارهاى ديگرم بسيار پشيمان هستم .
البته ممكن است مأمون اين حرفها را از روى نيرنگ و فريبِ سياسى زده باشد .
سپس مأمون به بنى عباس گفت :
من حضرت جواد عليه السلام را به بغداد آوردهام و تصميم دارم دخترم امّ فضل را به او بدهم و او را داماد خودم بنمايم . بنى عباس از اين موضوع ، بسيار عصبانى و ناراحت شدند .
همچنين مأمون به بنى عباس گفت :
مىگوييد كه حضرت جواد هنوز كودك است و حتى معلوم نيست كه قرائتِ قرآن و مسائل فقهىِ ابتدائى را هم فرا گرفته باشد ؟
من به شما پيشنهاد مىكنم كه بزرگترين دانشمندان زمان را دعوت كنيد تا با او به بحث و مناظرهء علمى بپردازند .
بنى عباس از اين پيشنهاد مأمون استقبال كردند . جلسهء رسمىِ بسيار بزرگى را تشكيل دادند . تمام فقها ، دانشمندان و شخصيتهاى اجتماعى را دعوت نمودند .
مأمون هم به آن جلسه آمد . بنى عباس از يحيى بن اكثَم خواسته بودند كه در آن جلسه با امام جواد عليه السلام مناظره كند .
در آن جلسه ، يحيى بن اكثم به امام جواد عليه السلام عرض كرد : آيا اجازه مىدهيد چيزى از شما بپرسم ؟ امام جواد عليه السلام فرمودند :
اگر مايل هستى ، بپرس . يحيى بن اكثم گفت :
اگر شخصى در حرمْ صيدى را بكشد ، آيا اين كار او ايرادى دارد يا خير ؟ چه كارى بايد انجام دهد ؟
امام جواد عليه السلام فرمودند : آيا خودش در داخلِ حرم است و صيدش در خارجِ حرم يا خودش در خارج از حرم است و صيدش داخلِ حرم يا اينكه هر دو در حرم هستند ؟
آيا اولين بار است كه صيد مىكند يا قبلًا هم صيد كرده است ؟ آيا مسئله را بلد بوده يا بلد نبوده است ؟ آيا صيدش شتر مرغ بوده يا چيز ديگرى بوده است ؟
همچنين امام جواد عليه السلام ، بقيهء صورتهاى مسئله را هم بيان فرمودند و از يحيى بن اكثم پرسيدند : منظور شما كدام يك از صورتهاى اين مسئله است ؟ يحيى بن اكثم چهرهاش سرخ شد و زبانش بند آمد و نتوانست به امام جواد عليه السلام پاسخ دهد ! و عرض كرد اجازه دهيد من مدتى فكر كنم .
در آن جلسه ، عجز و ناتوانى علمى بزرگترين دانشمندِ آن روزِ بغداد يعنى يحيى بن اكثم در برابر امام جواد عليه السلام به خوبى بر همگان آشكار شد . مأمون نگاهى به بنى عباس كرد و با نگاه خود به آنها فهمانْد :
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 835
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٨٣٥