است . بعضى از اين خطرها ، اگر به انسان برخورد كنند ، انسان را منحط و محو و نابود مىكنند ؛ انسان را آتش مىزنند و به خاكستر تبديل مىكنند .
انسان براى اينكه از اين صدمات و لطمهها ، محفوظ و در حراست باشد ، به يك پناهگاه و سپر ، نياز دارد .
روزه سپرِ محافظت كنندهء انسان در برابر اين آفتها است . اگر اين آتشها و اين آفتها به جانِ انسان ، فكرِ انسان ، روحِ انسان و معنوياتِ انسان برخورد كنند ، آن را مىسوزانند و تبديل به خاكستر مىكنند .
روزهدارى ، انسان را از برخورد با اين آفتها ، حفظ مىكند و انسان را مصون مىدارد .
در برخى از روايات ، روزهها به چند بخش تقسيم مىشوند كه عبارتاند از :
صوم مريم عليها السلام ، صوم يحيى عليه السلام ، صوم عيسى عليه السلام ، صوم ابراهيم عليه السلام و صوم محمّد صلى الله عليه و آله . « 1 » در بارهء حضرت مريم عليها السلام نقل شده است كه :
« كانَتْ عَلَيْهَا السَّلامُ تَصُومُ يَوْمَيْنِ وَ تَفْطِرُ يَوْماً . » « 2 »
[ حضرت مريم عليها السلام دو روز روزه مىگرفت و يك روز غذا مىخورد . ]
حضرت مريم عليها السلام زندگىِ خود را اين گونه سپرى مىكرد . در مورد بعضى از انبيا نيز نقل شده است كه ايشان يك ماه روزه مىگرفت و يك روز غذا مىخورد .
در فرهنگ اسلامى ، بدون هيچ گونه ابهامى ، برخى از روزها و ماهها بر ساير روزها و ماهها برترى و فضيلت داده شدهاند . همچنين برخى از مكانها بر ساير مكانها ، فضيلت داده شدهاند .
وقتى شما با يك غربى روبرو مىشويد ، به سختى مىتوانيد به او تفهيم كنيد كه قطعهاى از زمان يا مكان ، بر ساير زمانها و مكانها برترى دارد ؛ زيرا زمان يك امر نسبىِ ذهنى و انتزاعى است كه از حركتِ فلك الافلاك يا چرخش زمين و ماه و خورشيد يا حركت ذاتى و جوهرىِ اشياء يا هر چيزِ ديگرى انتزاع شده است .
در نظر آنها ، معنا ندارد كه قطعهاى از اين مفهوم انتزاعى ، شرافت و فضيلتِ بيشترى بر ساير قطعههاى آن داشته باشد .
البته در ميان ما هم ممكن است اين بحث مطرح شود كه آيا فضيلت ماه رمضان ، ذاتى و تكوينى و طبيعى است يا عَرَضى و اكتسابى و تشريعى است .
اين سؤال مىتواند براى ما مطرح شود كه آيا برترى و فضيلت ماه رمضان ، به اين دليل است كه قرآن در آن نازل شده است يا چون از ساير ماههاى ديگر برتر بوده ، قرآن در آن نازل شده است ؟ پاسخ هر يك از اين دو سؤال كه مثبت باشد ، در فرهنگ اسلامى مفهوم قابل قبولى دارد .
بنا بر اين در فرهنگ اسلامى ، فضيلت و برترىِ ماه مبارك رمضان بر ساير ماهها ، جاى هيچ گونه ترديدى نيست . اما مىتوان بحث نمود كه آيا اين فضيلت ، ذاتى است يا اكتسابى ؟
هدف از روزهدارى و ماه مبارك رمضان چيست ؟ چرا خداوند به ماه مبارك رمضان ، فضيلت بيشترى ، به طور اكتسابى يا ذاتى ، داده است ؟
معمولًا مفسّرين مختلف قرآن شريف پس از مطرح كردنِ هر آيهء شريفه ، عناوينى مانند : القرائة ، الحجة ، التأويل ، القصّة ، المعنى و التفسير را مطرح مىكنند و آن آيهء شريفه را تحت اين عناوين مورد بحث و بررسى
هامش
( 1 ) - ر . ك : مجلسى ، محمدباقر ، بحار الانوار ، ج 97 ، ص 104 ، روايت 40 .
( 2 ) - همان .