البته انسانى اشرف مخلوقات است كه در بارهء خودش و جهان هستى ، درست فكر كند و درست عمل نمايد .
انسان اگر بخواهد به مقام اشرف مخلوقات بودن برسد ، بايد تربيت شود . انسان به خودىِ خود و بدون تربيت ، نمىتواند به درجاتِ عالىِ انسانيت برسد .
به همين دليل ، خداوند براى تربيت و تكامل انسانها وسايل و راههايى را تعيين كرده و طرحها و برنامههايى تنظيم نموده است .
اگر انسانها به آن طرحها و برنامهها عمل كنند و راهى را كه خداوند معيّن كرده طى كنند ، به مقام عالىِ اشرف مخلوقات بودن ، مىرسند .
ماه مبارك رمضان ، روزهء ماه رمضان ، تلاوت قرآن ، عبادت در ماه رمضان ، تسبيح در ماه رمضان و تفكر در ماه رمضان ، از طرحها و برنامههايى هستند كه خداوند براى تربيت و تكامل انسان ، تنظيم كرده است .
خداوند مىخواهد انسان در ماه رمضان متحول شود و نسبت به قبل از ماه رمضان ، از نظر روحى ، پاك و سالم شود و تكامل معنوى پيدا كند .
حتّى در مسائل مادّى و غير روحانىِ زندگى بشر نيز حضور انسان كامل و تربيت شده ، مطلوبِ خداوند است . افرادى كه داراى اختيارات ، امكانات و قدرت هستند ، در اطرافيان خود و اعضاى سازمان و مراكزشان ، تأثير فراوان دارند . اگر اين افراد ، انسانِ تربيت شده باشند ، آثار سازندگىِ بسيار قوى در اطرافيانِ خود دارند و اگر تربيت نيافته باشند ، موجب فسادِ اطرافيانِ خود مىگردند و معمولًا فساد جوامع بشرى از همين افراد ناشى مىشود .
ما در جامعهاى زندگى مىكنيم كه از نظر فكرى و روحى ، مريض است . پس از پيروزى انقلاب ، ما تلاش كرديم كه همهء ابعاد جامعهء خود را اسلامى كنيم .
در بعضى موارد ، ما موفق بوديم و در اسلامى كردن جامعه ، پيشرفتِ فراوانى كرديم ، مانند مسائل مربوط به جنگ و جبهه .
امروز ، فرهنگ اسلامى بر جبهههاى ما حكمفرما است . رزمندگان ما ، جلوهء روحيهء ايثارگرى ، فداكارى و شهادتطلبى هستند .
فرهنگ جبهه و جهادِ ما ، بيش از هشتاد و پنج درصد ، بلكه نزديك به صد درصد ، اسلامى شده است .
آيا در ساير ابعاد جامعه نيز مىتوانيم چنين موفقيتى داشته باشيم ؟ آيا مىتوانيم مدارس ، قضاوت ، سياست ، بازار ، اقتصاد ، كشاورزى و صنعتمان را هم به اندازهء فرهنگ جبهههايمان ، اسلامى كنيم ؟
در اسلامى كردن اين موارد هم ما تا اندازهاى شايد حدود بيست درصد ، موفق بودهايم ؛ اما گمان نمىكنيم كسى ادعا كند كه ما در اسلامى كردنِ اين موارد هم مانند اسلامى كردنِ فرهنگ جبهه و جهاد ، موفق بودهايم .
اگر اخلاق اسلامى بر جامعه و بازار ما حاكم بود ، آيا ممكن بود كه با وجود طبقهء محروم و مستضعف و مشكلات اقتصادى ، افرادى از آب گلآلود ، ماهى بگيرند و گرانفروشى كنند ؟ وجود گرانفروشى در بازار ، دليلِ اين است كه هنوز اخلاق اسلامى در آنجا حاكم نشده است .
اگر كسى اسناد و مدارك را ببيند ، متوجه مىشود كه فسادهاى اقتصادى در كشور ما ، غوغا مىكند . اخيراً سه چهار نفر قاضى روى پروندهء سوء استفادهء يك نفر ، تحقيق كردند و حاصل تحقيقاتشان را به من نشان دادند . اين شخص با رژيم شاه در ارتباط بوده و از همان وقت ، مشغول فساد اقتصادى است .
يك هفته قبل از اينكه شاه از ايران برود ، او نامهاى به شاه نوشته و در آن گفته است :
اعليحضرتا ! ايران گلستان و بوستان است .
همهء مردم راضى هستند . هيچ كمبودى وجود
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 253
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٢٥٣