خداوند با اراده تشريعى خود مىخواهد كه همهانسانها به سوى اطاعت و بندگى حركت كرده و از عصيان و كارهايى كه او را به پستى و ضلالت مىكشاند دورى جويند ؛ شاهد بر اين مطلب فرستادن انبياء و نيز آيات بىشمارى است كه خداوند در آنها به انسانها اندرز داده و از اطاعت شياطين نهى نموده است .
از طرفى ديگر اراده تكوينى خداوند بر اين است كه هر عملى ، عكس العمل خودش را داشته باشد و از هر كارى نتيجه همان كار بدست آيد ، مثلًا اراده تشريعى خداوند بر اين است كه انسان دست به خودكشى نزند و خود را به نابودى نيفكند ، و لذا فرموده است : وَلَا تُلْقُواْ بِأَيدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَة « 1 » ، ولى اراده تكوينى خداوند اين است كه خوردن سم انسان را به كام مرگ فرو برد .
پس خداوند به اراده تكوينى خود ، جهان را آفريده و براى هر چيزى خاصيت ويژهاى قرار داده است ، مثلًا براى آتش سوزندگى را . انسان نيز يكى از اين آفريدههاى هستى است كه خداوند او را موجودى اختيارگر و انتخاب كننده آفريده و ساير پديدهها را در اختيار او قرار داده است و اگر او از هر چيزى به شايستگى استفاده كند برايش نتيجه بخش خواهد بود و در اين صورت بايستههاى الهى را عمل نموده و اراده تشريعى خداوند با اراده تكوينى او مطابقت مىنمايد ، و اگر در راه شايسته قدم برندارد و از امكانات موجود در راه ترقى خويش استفاده نكند بلكه از آنها در راه عصيان و فساد
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 195 .