دور باشد ؟ اگر براى آمادگى و مهيا بودن است - تا توان شنيدن آن پيام سنگين و طاقت فرسا را داشته باشد - مگر نمىشود اين آمادگى را با نماز و تلاوت قرآن در هنگام روز پيدا كرد ؟ چرا شب نه روز ؟ پاسخ اين سؤال را در آيات بعدى مىخوانيم .
آيه شش
إِنَّ نَاشِئَة اللَّيلِ هِي أَشَدُّ وَطْءًا وَأَقْوَمُ قِيلًا ؛ همانا پديده شب قدمش از قدم هر راهرو ، ثابت و استوارتر و سخنش از سخن هر سخنور محكمتر و متينتر است .
اين جمله يا در تعريف و تمجيد شب است يا شب زنده دارى يا شب زندهدار . احتمال دوم و سوم مرجوحند ؛ زيرا احتمال سوم موجب حذف و تقدير است ، ناچاريم كلمه « النفس » را در تقدير بگيريم و « ناشئة الليل » را به « النفس الناشئة فى الليل » معنا كنيم و بر فرض پذيرفتن اين توجيه ، مفهوم كلام از اوج فصاحت تا حد سخن معمولى سقوط مىكند . و احتمال دوم هر چند موجب حذف و تقدير نيست ولى در اشكال دوم با احتمال سوم مشترك است . اما بنابر احتمال اول كه به نظر ما احتمال راجح است ، آيه مباركه داراى جهاتى از فصاحت و بلاغت و محسنات ادبى است ؛ زيرا :
اولا : « ناشئة » مصدر خواهد بود به معناى حادثه و واقعه ، و در اين صورت اضافه بيانيه است و منظور از آن خود شب است ، بنابر آنچه از « ابن عباس » نقل شده در جواب سؤال از « ناشئة » مىگويد : خود ليل است ، تمام ليل .
در پرتو وحى (فارسى) — صفحة 382
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٨٢