از لذايذ دنيا دست كشيدند و قلبشان آكنده از خوف خدا بود و عظمت الهى در وجود آنها رخنه كرده بود .
پرسش و پاسخ
خداوند فرمود كسى كه از مقام پروردگارش بترسد دو بهشت به او اعطا مىشود . ما گفتيم كه منظور از اين دو بهشت ، بهشت جسمانى و بهشت روحانى است . اما وقتى آيات بعد را قرائت ميكنيم ممكن است اين تفسير مورد سؤال قرار گيرد . در بهشت جسمانى درخت و شاخه و چشمهء جارى و انواع ميوهجات و زينتآلات موجود است ، ولى در بهشت روحانى ديگر اين چيزها نيست . بهشت روحانى همان مقام آرامش و طمأنينه و همان رسيدن به رضوان الله است . اما در اين آيات خداوند ميفرمايد : در هر دو جنت ، شاخههاى با طراوت و چشمههاى جارى ، و ميوهجات و فرشهاى زينتى مهيا شده است و اين فرمايش خداوند با تفسيرى كه شما كرديد سازگار نيست . اين مطالبى كه خداوند در اين آيات ميفرمايد ، همهاش با بهشت جسمانى تناسب دارد و ديگر درباره بهشت روحانى نميشود گفت : آبش اينطور است و ميوهاش داراى فلان كيفيت است و چشمهاش چنان است و . . . .
پاسخى كه به اين پرسش ميتوان داد اين است كه اولًا ما نميخواهيم بگوييم منظور قطعى خداوند همين است و بس . ثانياً اگر چنين تفسيرى براى اين آيه داشته باشيم مشكلى پيش نميآيد . توضيح مطلب آن است كه در اين آيات استعارهء بالكنايه و تشبيه مفرد به جمله به كار رفته است . خداوند از دو بهشت سخن گفت : يكى روحانى و ديگرى جسمانى ؛ اين دو بهشت هر كدام مفرد هستند . سپس با جملات و عباراتى
در پرتو وحى (فارسى) — صفحة 362
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٦٢