چه را كه خلق كرده همراه با نور و جان و حيات خلق كرده است . پس تمام موجودات تسبيح ميگويند ولى ما گوش مناسبى براى شنيدن صداى آنها نداريم .
سيد قطب ، كه جمال عبدالناصر او را شهيد كرد ، در تفسير فى ظلال القرآن ، براى اين گونه آيات ، تفسير ويژهاى آورده است . « 1 » او آياتى را كه مشتمل بر سجده و تعظيم موجودات يا تسبيح موجودات است به معناى ربط و وابستگى وجودى اشياء به خالق تفسير كرده است .
ايشان ميفرمايد : مهم نيست كه ما بگوييم نجم ستاره است يا گياه . نجم و شجر از باب نمونه ذكر شده و مراد اين است كه تمام موجودات عالم : انسانها ، ملائكه ، جن ، حيوانات ، نباتات و حتى جمادات در عمق ذاتشان يك رابطهاى با خدا دارند . اين مطلب از آيات ديگر نيز استفاده مىشود . اين رابطه نيز ذاتى است و با اين عنوان شناخته مىشود : « علاقه عبوديت از طرف موجودات و علاقه ربوبيت از طرف خدا » . خداوند ، ربّ تمام موجودات است . ربوبيت خداوند يك حقيقت تكوينى است و تمام موجودات نيز تكويناً عبد خدا هستند .
لازمهء اين كلام آن است كه تمام موجودات بايد حى و زنده باشند . موجود بيروح و غيرزنده نميتواند علاقه روحى و معنوى داشته باشد . لازمه ديگر ، اين است كه تمام موجودات به يكديگر مرتبط هستند . همهء كائنات به هم مربوطاند و همگى با خدا رابطه عبوديت دارند .
هامش
( 1 ) . سيد قطب ، فى ظلال القرآن ، الجزء السابع و العشرون ، ص 114 .