برخورد اسلام با بردهدارى
ممكن است اين سؤال مطرح شود كه چرا در اسلام بردگى ممنوع نشده ، بلكه به نوعى مهر تأييد بر آن زده شده است . به طور اجمال عرض مىكنم كه بردگى يكى از رسوم رايج در ميان اعراب بلكه در ميان همه ملل جهان به شمار مىرود و اسلام هر چند بنابر مصالحى به طور صريح آن را تحريم نفرموده ، اما هيچگاه با آن موافق نبوده است . به عنوان مثال در آيات شريفه زير مىخوانيم : فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَة * وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَة * فَكُّ رَقَبَة * أَوْ إِطْعَامٌ فِي يوْمٍ ذِي مَسْغَبَة * يتِيمًا ذَا مَقْرَبَة * أَوْ مِسْكِينًا ذَا مَتْرَبَة . « 1 »
در اين آيات مىفرمايد شما از عقبه - يعنى خاكريز - رد نشدهايد . در ميدان جنگ تا كسى از خاكريز عبور نكند فاتح نمىشود . تا زمانى كه در ميان شما مرد يا زن يا بچه بردهاى مانده و آزاد نشده است ، شما از عقبه رد نشدهايد . پس معلوم مىشود اسلام با بردگى مخالف بوده و هست و زمانى جامعه را اسلامى مىداند كه در آن بردهاى نباشد .
همچنين در روايتى نقل شده است كه از امام صادق ( ع ) سؤال شد كه بهترين عمل چيست ؟ آن حضرت فرمودند : بهترين عمل ، در حالى كه مردم وضعيت معيشتى شان خوب باشد ، آزاد كردن بنده است و گرنه صدقه . « 2 »
هامش
( 1 ) . سوره بلد ، آيه 16 - 11 .
( 2 ) . عن ابى عبدالله : . . . ان العتق فى بعض الزمان افضل و فى بعض الزمان الصدقة افضل . فاذا كان الناس حسنة حالهم فالعتق افضل فاذا كانوا شديدة حالهم فالصدقة افضل ، كلينى ، فروع كافى ، ج 6 ، ص 195 .