مادر به فرزندان منتقل مىشود كه مربوط به ژن نيست . پدر اعتياد به مشروبخوارى دارد ، گفته شده است چنين شخصى فرزند سالم به دنيا نمىآورد . يا اوصاف و اخلاق نيك يا بد خود را به فرزند منتقل مىكند . در مجموع مىتوان گفت چهار چيز است كه به فرزندان انتقال مىيابد :
1 - اخلاق ؛ 2 - اعمال ؛ 3 - اوصاف ؛ 4 - ژن .
حتى مواردى است كه پدر يا نسلهاى قبلى عملى را انجام مىدهند و اثر آن در نسلهاى بعدى ظاهر مىشود .
بنابراين اصل اين كه اوصاف و ويژگىهاى پدر و مادر در فرزند تأثير بهسزايى دارد قابل انكار نيست . در روايت آمده است كه محمد حنفيه كه فرزند امام على ( ع ) و مادرش از طايفه حنفيه بود در جنگ جمل پرچم را از امام ( ع ) به دست گرفت و شجاعانه ايستاد ، اما در منطقهاى محاصره و تير باران شد به گونهاى كه از منطقهاى كه پناه گرفته بود بيرون نيامد و حضرت يكى دوبار به او فرمود كه حمله كند و او نتوانست حمله كند . حضرت جلو آمد و با غلاف شمشير به او زد و فرمود : اخذتك عرق من أمّك ؛ اين ارثى است كه از طرف مادر به تو رسيده و گرنه فرزند على در وسط ميدان جنگ باز نمىايستد . « 1 »
پس اخلاق ، آداب ، اوصاف و اعمال از پدر و مادر به فرزند منتقل مىشود . درآيه 34 آل عمران نيز اينگونه آمده است : ذُرِّية بَعْضُهَا مِن بَعْضٍ ؛ پيامبران فرزندان يكديگرند كه به توارث به ارث رسيدهاند .
هامش
( 1 ) . ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 1 ، ص 243 .