مهيا ساختهايم كه نهرهايى از زير آن جارى مىشود .
كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنْهَا مِن ثَمَرَة رِّزْقاً قَالُواْ هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِن قَبْلُ : ( كلما ) ظرف است كه به معنى هر وقت مىباشد ، يعنى مؤمنان هر موقع از نعمتهاى بهشت به آنها داده مىشود مىگويند اين همان چيزى است كه از قبل به ما داده شده بود .
ثَمَرَة : به معنى ميوه است و نكره بودن آن دلالت بر يك ميوهاى خاص مانند يك انار نمىكند ، بلكه مراد يك نوع ميوه است نه يك دانه انار « 1 » ، لذا نكره بودن دليل بر وحدت نمىباشد .
اين كه بهشتيان مىگويند : هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِن قَبْلُ به چه معناست ؟
عدهاى گفتهاند : وقتى ميوه بهشتى چيده مىشود ، همانند همان ميوه ، جايگزين آن مىشود لذا مىگويند : اين همان چيزى است كه از قبل به ما داده شده است . برخى همچون ابن عباس گفتهاند : ( هذا الذى رزقنا من قبل فى الدنيا ) يعنى اين همانند آن ميوهاى است كه در دنيا و قبل از اين خوردهايم .
ديدگاه عدهاى اين است كه مراد همان چيزى است كه در دنيا به ما بشارت داده شده است .
عدهاى هم قائلند كه ميوههاى بهشتى در رنگ ، بو و مزه همانند آن ميوههايى است كه از قبل به ما داده شده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . حقى البروسى ، روح البيان ، ج 1 ، ص 116 .
( 2 ) . طبرسى ، مجمع البيان ، ج 1 ، ص 162 .