است نه از زير باغها . « 1 »
اما به نظر اين صحيح نيست و خلاف عرف است ؛ زيرا جنت لفظى است كه هم بر زمين اطلاق مىشود و هم بر آنچه در باغ است و معنى ندارد بگوييم باغ ، ولى زمين آن را اراده نكنيم ، لذا مراد از ( تحتها ) يعنى ( تحت الاشجار ) « 2 » نه ( تحت جنة ) .
الأَنْهَارُ : نهر به معنى رودخانه آب مىباشد و علت جمع آوردن آن به اعتبار جنات است ، همانطور كه جنات جمع است انهار نيز جمع مىباشد ، يعنى براى هر جنتى يك نهر جداگانهاى است يا اين كه بگوييم مراد اين است كه در هر جنت نهرهاى فراوان وجود دارد : وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّة لِّلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى « 3 » ؛ داستان بهشتى كه به متقين وعده داده شده است در آن نهرهايى است از آب گوارا و نهرهايى از شير كه طعمش تغيير نيافته و نهرهايى از شراب لذيذ براى نوشندهها و نهرهايى از عسل مصفى .
درابتداى آيه مَثَلُ الْجَنَّة به صورت مفرد آمد اما در ادامه فرمود فيهَا أَنْهَارٌ يعنى در آن جنت انهار است و چهار نهر را ذكر فرمود . درآيه مورد بحث نيز شايد مراد از ( انهار ) اشاره به همين نهرهاى آب گوارا ، شير ، شراب و عسل مصفى باشد .
بنابراين آيه اينگونه معنى مىشود : براى صالحان باغهايى
هامش
( 1 ) . طوسى ، التبيان ، ج 1 ، ص 109 .
( 2 ) . ثعالبى ، جواهرالحسان فى تفسير القران ، ج 1 ، ص 198 .
( 3 ) . سوره محمد ، آيه 15 .