ريب به معنى شك همراه با تهمت است . خداوند در اين آيه منكران و مخالفان را به تحدى دعوت مىكند و بيان مىكند اگر در آنچه كه ما بر رسول خود نازل كرديم شك داريد ، شما هم سورهاى نظير آن بياوريد . در اين آيه سوره به صورت نكره آمده و كميت سوره را مشخص نمىكند بلكه مىگويد سورهاى بياوريد ، بزرگ باشد يا كوچك .
مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا : در اين فقره فرمود على عبدنا و نفرمود على رسولنا يا على نبينا به خاطر اشاره به اين نكته كه عبد و عبوديت مقدم بر رسالت و نبوت است ، زيرا بالاترين درجه انسان همان عبوديت است . شهادت به عبد و سپس به رسول بودن پيامبر در نماز اشاره به همين مطلب دارد .
فَأْتُواْ بِسُورَة مِّن مِّثْلِهِ : راجع به ( مِن ) چند احتمال وجود دارد :
الف : تبعيضيه باشد ، يعنى بعضى از قرآن را بياوريد ؛
ب ) براى تبيين صفت باشد ، مانند فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ كه بيانگر نوع رجس و پليدى است ؛
ج ) زائده باشد ، زيرا همين عبارت در جاى ديگر اينگونه آمده است : فَأْتُواْ بِسُورَة مِّثْلِهِ ؛ « 1 »
د ) عدهاى هم گفتهاند همانطور كه پيامبر امى است كسى مانند او كه امى مىباشد مثل قرآن را بياورد . « 2 »
هامش
( 1 ) . سوره يونس ، آيه 38 .
( 2 ) . شيخ طوسى ، التبيان ، ج 1 ، ص 105 .