استعانت از قرائن تاريخى و تحقيقات به عمل آمده ، صورت پذيرد .
توحيد مصاحف
بعد از رحلت پيامبر اسلام ( ص ) و كثرت مسلمين و اختلاف لهجهها قرآن را به لهجههاى گوناگون قرائت مىكردند و بالطبع اختلاف قرائات را به دنبال داشت . حتى كلمات را جايگزين بعضى كلمات ديگر مىكردند . مثلًا فردى وَ أَتِمُّواْ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّهِ « 1 » ، قرائت مىكرد و شخص ديگرى مىخواند ( وَ اتموا الحج و العمرة للبيت ) « 2 » و اين اختلاف زياد به چشم مىخورد و احياناً به درگيرى نيز منجر مىشد .
بعد از آنكه حذيفه از جنگ با ارمينيه ( ارمنستان ) بازگشت اين اختلاف قرائات را كه در ميان مردم رواج داشت به عثمان گوشزد كرد و او هم بعد از مشورت با صحابه تصميم به ( توحيد مصاحف ) گرفت . وى گروه چهار نفرى را براى اين كار انتخاب كرد اما چون از توان آنان خارج بود هشت نفر ديگر را برگزيد و در مجموع دوازده نفر مأمور يكى نمودن مصاحف شدند . « 3 »
به هر حال يكى كردن مصاحف در حضور اصحاب پيامبر ( ص )
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 196 .
( 2 ) . معرفت ، التمهيد ، ج 1 ، ص 278 .
( 3 ) . سيوطى ، الاتقان ، ج 1 ، ص 208 .