مظالم بدهكار باشد ، بايد فوراً بدهد و اگر نتواند بدهد ، چنانچه از خودش مال داشته باشد يا احتمال دهد كه كسى آنها را ادا نمايد ، بايد وصيّت كند و همچنين است اگر حجّ بر او واجب باشد .
« مسألهء 3308 » كسى كه نشانههاى مرگ را در خود مىبيند ، اگر نماز و روزهء قضا داشته باشد ، بايد وصيّت كند كه از مال خودش براى آنها اجير بگيرند ، بلكه اگر مال نداشته باشد ولى احتمال بدهد كسى بدون آن كه چيزى بگيرد آنها را انجام دهد ، بازهم واجب است وصيّت نمايد و اگر قضاى نماز و روزههاى او به تفصيلى كه در مسألهء 1429 تا 1442 گفته شد ، بر پسر بزرگتر وى واجب باشد ، بايد به او اطّلاع دهد يا وصيّت كند كه براى او بجا آورند .
« مسألهء 3309 » كسى كه نشانههاى مرگ را در خود مىبيند ، اگر مالى پيش كسى داشته باشد يا در جايى پنهان كرده باشد كه ورثه ندانند ، چنانچه به واسطهء ندانستن ، حقّ آنان از بين برود ، بايد به آنان اطّلاع دهد و لازم نيست براى بچّههاى صغير خود قيّم و سرپرست معيّن كند ، ولى اگر به گونهاى باشد كه بدون قيّم ، مال آنان از بين برود يا خود آنان ضايع شوند ، بايد براى آنان قيّم امينى معيّن نمايد .
« مسألهء 3310 » كسى كه مىخواهد وصيّت كند ، مىتواند با اشارهاى كه مقصودش را بفهماند وصيّت كند ، ولى تا مىتواند بايد به گونهاى وصيّت كند كه مقصود را بدون ابهام بفهماند .
« مسألهء 3311 » اگر نوشتهاى به امضا يا مُهر ميّت ببينند ، چنانچه مقصود او را بفهماند و معلوم باشد كه براى وصيّت كردن نوشته ، بايد مطابق آن عمل كنند .
« مسألهء 3312 » كسى كه وصيّت مىكند ، بايد عاقل و بالغ باشد ، ولى بچّهء ده سالهاى كه خوب و بد را تشخيص مىدهد ، اگر براى كار خوبى مثل ساختن مسجد و پل وصيّت كند ، صحيح است و نيز وصيّت كننده بايد از روى اختيار وصيّت كند و نيز وصيّت سفيه نسبت به اموالش صحيح نيست ، اگرچه حاكم شرع هم او را از تصرّف در اموال خود منع نكرده باشد .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 631
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٦٣١