و كسى كه مجبورش كردهاند درست نيست و همچنين است اگر در حال عصبانيّت بدون قصد سوگند بخورد .
دوم : كارى كه سوگند مىخورد انجام دهد ، بايد حرام و مكروه نباشد و كارى كه سوگند مىخورد ترك كند ، بايد واجب و مستحب نباشد و اگر سوگند بخورد كه كار مباحى را بجا آورد ، بايد ترك آن در نظر مردم بهتر از انجام آن نباشد و نيز اگر سوگند بخورد كار مباحى را ترك كند ، بايد انجام آن در نظر مردم بهتر ازترك آن نباشد .
سوم : به يكى از اسامى خداوند متعال سوگند بخورد كه به غير ذات مقدس او گفته نمىشود ، مانند « خدا » و « اللَّه » و نيز اگر به اسمى سوگند بخورد كه به غير خدا هم مىگويند ولى به قدرى به خدا گفته مىشود كه هر وقت كسى آن اسم را بگويد ، ذات مقدّس حق در نظر مىآيد - مثل آن كه به « خالق » و « رازق » سوگند بخورد - صحيح است ، بلكه اگر به لفظى سوگند بخورد كه بدون قرينه ، خدا را به نظر نياورد ولى او خدا را قصد كند ، بنابر احتياط بايد به آن سوگند عمل نمايد .
چهارم : سوگند را به زبان بياورد و اگر بنويسد يا در قلب خود آن را قصد كند ، صحيح نيست ، ولى آدم لال اگر با اشاره سوگند بخورد صحيح است .
پنجم : عمل كردن به سوگند براى او ممكن باشد ، اما اگر هنگامى كه سوگند مىخورد ممكن باشد و بعد تا آخر وقتى كه براى سوگند معيّن كرده عاجز شود يا براى او مشقّت داشته باشد ، سوگند او از وقتى كه عاجز شده به هم مىخورد .
« مسألهء 3302 » كفّارهء مخالفت با سوگند ، سير كردن يا پوشاندن ده فقير و يا آزاد كردن يك برده است و چنانچه توان انجام هيچ كدام را نداشته باشد ، بايد سه روز روزه بگيرد .
« مسألهء 3303 » اگر پدر از سوگند خوردن فرزند نهى كند يا شوهر از سوگند خوردن زن نهى نمايد ، سوگند آنان صحيح نيست .
« مسألهء 3304 » اگر فرزند بدون اجازه گرفتن از پدر و زن بدون اجازه گرفتن از شوهر ، سوگند بخورد ، بعيد نيست سوگند آنان صحيح نباشد ، لكن نبايد احتياط را ترك كنند .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 628
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٦٢٨