« مسألهء 2506 » بايد سهم هر كدام از باغدار و باغبان به طور مشاع ، مثل نصف يا ثلث محصول و مانند آن باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلًا صد كيلو گرم از ميوهها مال باغدار و بقيّه مال كسى باشد كه كار مىكند ، معامله باطل است .
« مسألهء 2507 » بايد قرارداد معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه منعقد نمايند ؛ بنابر اين اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرارداد منعقد كنند ، صحّت معامله خالى از اشكال نيست ، هرچند براى زياد شدن ميوه يا براى سلامت آن كارى مانند آبيارى و سمپاشى انجام دهد .
« مسألهء 2508 » معاملهء مساقات در بوتهء خربزه و خيار و مانند اينها صحيح نيست .
« مسألهء 2509 » درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند و به آبيارى احتياج ندارد ، اگر به كارهاى ديگر مانند بيل زدن و كود دادن محتاج باشد ، معاملهء مساقات در آن صحيح است ، ولى چنانچه آن كارها در زياد شدن يا خوب شدن ميوه اثرى نداشته باشد ، معاملهء مساقات اشكال دارد .
« مسألهء 2510 » مساقات عقد لازم است ؛ بنابراين طرفين عقد مساقات با رضايت يكديگر مىتوانند معامله را به هم بزنند و نيز اگر در ضمن خواندن صيغهء مساقات شرط كنند كه هر دو يا يكى از آنان حقّ به هم زدن معامله را داشته باشند ، مطابق قرارى كه گذاشتهاند ، به هم زدن معامله اشكال ندارد ، بلكه اگر در ضمن عقد مساقات شرطى كنند و عملى نشود ، كسى كه به نفع او شرط شده مىتواند معامله را به هم بزند .
« مسألهء 2511 » كارهايى نظير احداث راه آب ، ديوار كشى و نصب موتور كه معمولًا در هر سال تكرار نمىشود ، در صورتى كه در قرارداد شرط نشده باشد ، به عهدهء مالك باغ مىباشد و كارهايى نظير اصلاح درختان ، كندن علفهاى هرزه و آبيارى كه طبق معمول هر سال تكرار مىشوند ، در صورتى كه در قرارداد شرط نشده باشد ، به عهدهء باغبان مىباشد .
« مسألهء 2512 » اگر مالك بميرد ، معاملهء مساقات به هم نمىخورد و ورثه او به جاى او هستند .
« مسألهء 2513 » اگر كسى كه پرورش درختان به او واگذار شده بميرد ، چنانچه
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 466
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٤٦٦