مرا پيدا كند پولى به او مىدهم » و مقدار آن را معيّن نكند ، چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد او را به مقدارى كه كار او در نظر مردم ارزش دارد پرداخت كند .
« مسألهء 2474 » اگر عامل پيش از قرارداد ، كار را انجام داده باشد يا بعد از قرارداد به قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد ، حقّى براى گرفتن مزد ندارد .
« مسألهء 2475 » پيش از آن كه عامل شروع به كار كند ، جاعل و عامل مىتوانند جعاله را به هم بزنند .
« مسألهء 2476 » بعد از آن كه عامل شروع به كار كرد ، اگر جاعل بخواهد جعاله را به هم بزند ، اشكال ندارد ، ولى بايد مزد مقدار عملى را كه انجام داده به او بدهد .
« مسألهء 2477 » عامل مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن عمل موجب ضرر جاعل شود ، بايد آن را تمام نمايد ؛ مثلًا اگر كسى بگويد : « هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به او مىدهم » و پزشك جرّاحى شروع به عمل نمايد ، چنانچه به گونهاى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ، بايد آن را تمام نمايد و در صورتى كه ناتمام بگذارد ، حقّى بر عهدهء جاعل ندارد ، بلكه ضامن نقص و عيبى كه حاصل مىشود نيز هست .
« مسألهء 2478 » اگر عامل كار را ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مثل پيدا كردن اسب باشد كه تا تمام نشود براى جاعل فايده ندارد ، عامل نمىتواند چيزى مطالبه كند و همچنين است اگر جاعل مزد را براى تمام كردن عمل قرار دهد ، مثلًا بگويد : « هر كس لباس مرا بدوزد هزار تومان به او مىدهم » ؛ ولى اگر مقصود او اين باشد كه هر مقدار از عمل كه انجام گيرد براى آن مقدار مزد بدهد ، جاعل بايد مزد مقدارى را كه انجام شده به عامل بدهد ، اگرچه احتياط اين است كه با مصالحه يكديگر را راضى نمايند .
« مسألهء 2479 » در هر موردى كه جعاله در اثر جهالت يا نبودن ساير شرايط باطل شود ، شخص عامل مستحقّ اجرةالمثل - يعنى اجرتى كه معمولًا براى مثل آن كار مىدهند - مىباشد و اگر اجرت قرارداد شده با اجرةالمثل تفاوت داشته باشد ، نسبت به مقدار زايد آن مصالحه نمايند ، ولى اگر عمل را به قصد مجّانى انجام داده باشد ، چيزى
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 457
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٤٥٧