معامله شخصى و معيّن باشد ، مثلًا حيوان معيّنى را بخرد و بفهمد كه يك چشم او كور است ، چنانچه آن عيب پيش از معامله در مال بوده و او نمىدانسته ، مىتواند معامله را به هم بزند يا فرق قيمت سالم و معيوب آن را معيّن كند و به نسبت تفاوت قيمت سالم و معيوب ، از پولى كه به فروشنده داده پس بگيرد ؛ مثلًا اگر بفهمد مالى كه به چهار هزار تومان خريده ، معيوب است ، در صورتى كه قيمت سالم آن هشت هزار تومان و قيمت معيوب آن شش هزار تومان باشد ، چون فرق قيمت سالم و معيوب يك چهارم مىباشد ، مىتواند يك چهارم پولى كه داده - يعنى هزار تومان - را از فروشنده پس بگيرد .
« مسألهء 2328 » اگر فروشنده بفهمد در عوضى كه به عنوان بهاى كالا گرفته عيبى هست ، در صورتى كه عوض در معامله ، معيّن و شخصى باشد ، چنانچه آن عيب پيش از معامله در عوض بوده و او نمىدانسته ، مىتواند معامله را به هم بزند يا تفاوت قيمت سالم و معيوب را به دستورى كه در مسألهء پيش گفته شد پس بگيرد .
« مسألهء 2329 » اگر بعد از معامله و پيش از تحويل گرفتن مال ، عيبى در آن پيدا شود ، خريدار مىتواند معامله را به هم بزند و يا تفاوت قيمت جنس صحيح و معيوب را بگيرد و نيز اگر در عوضِ مال بعد از معامله و پيش از تحويل گرفتن ، عيبى پيدا شود ، فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند و يا تفاوت قيمت جنس صحيح و معيوب را بگيرد .
« مسألهء 2330 » اگر بعد از معامله عيب مال را بفهمد و فوراً معامله را به هم نزند ، ديگر حقّ به هم زدن معامله را ندارد .
« مسألهء 2331 » هرگاه بعد از خريدن جنس ، عيب آن را بفهمد - اگرچه فروشنده حاضر نباشد - مىتواند معامله را به هم بزند .
« مسألهء 2332 » در چهار صورت اگر خريدار بفهمد مال عيبى دارد ، نمىتواند معامله را به هم بزند يا تفاوت قيمت را بگيرد :
اوّل : آن كه هنگام خريدن ، عيب مال را بداند . دوم : به عيب مال راضى شود . سوم : در وقت معامله بگويد : « اگر مال عيبى داشته باشد پس نمىدهم و تفاوت قيمت هم نمىگيرم » . چهارم : فروشنده در وقت معامله بگويد : « اين مال را با هر عيبى كه دارد
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 424
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٤٢٤