فروش طلا و نقره به طلا و نقره
« مسألهء 2317 » اگر طلا را به طلا ، يا نقره را به نقره بفروشند ، سكّهدار باشد يا بىسكّه ، در صورتى كه وزن يكى از آنها زيادتر از ديگرى باشد ، معامله حرام و باطل است .
« مسألهء 2318 » اگر طلا را به نقره يا نقره را به طلا بفروشند ، معامله صحيح است و لازم نيست وزن آنها مساوى باشد .
« مسألهء 2319 » اگر طلا يا نقره را به طلا يا نقره بفروشند ، بايد فروشنده و خريدار پيش از آن كه از يكديگر جدا شوند ، كالا و بهاى آن را به يكديگر تحويل دهند و اگر هيچ مقدار از چيزى را كه قرار گذاشتهاند تحويل ندهند ، معامله باطل است .
« مسألهء 2320 » اگر فروشنده يا خريدار تمام چيزى را كه قرار گذاشته تحويل دهد و ديگرى مقدارى از آن را تحويل دهد و از يكديگر جدا شوند ، اگرچه معامله به آن مقدار صحيح است ، ولى كسى كه تمام مال به دست او نرسيده ، مىتواند معامله را به هم بزند .
« مسألهء 2321 » اگر مقدارى خاك نقرهء معدن را به همان مقدار نقرهء خالص و يا مقدارى خاك طلاى معدن را به همان مقدار طلاى خالص بفروشند ، معامله باطل است ، ولى فروختن خاك نقره به طلا و خاك طلا به نقره به هر صورت اشكال ندارد .
مواردى كه انسان مىتواند معامله را به هم بزند
« مسألهء 2322 » حقّ به هم زدن معامله را در اصطلاح « خيار » مىگويند و خريدار و فروشنده در يازده صورت مىتوانند معامله را به هم بزنند :
اوّل : آن كه فروشنده يا خريدار از مجلس معامله متفرّق نشده باشند و اين حق را « خيار مجلس » مىگويند .
دوم : آن كه فروشنده يا خريدار مغبون شده باشد كه به آن « خيار غَبْن » مىگويند .
سوم : در معامله توافق كنند كه تا مدّت معيّنى هر دو يا يكى از آنان و يا شخص ديگرى بتوانند معامله را به هم بزند كه به آن « خيار شرط » مىگويند .
چهارم : فروشنده يا خريدار ، مال خود را بهتر از آنچه كه هست نشان دهد و كارى