رود - ديگر حجّ بر او واجب نيست .
« مسألهء 2173 » اگر از طرف دولت براى حجّ در سالهاى آينده ثبت نام كنند و راهى براى حجّ جز اين طريق نباشد ، كسانى كه هنگام ثبت نام استطاعت مالى دارند ، واجب است اسم خود را بنويسند ، هرچند در همان سال قرعه به نامشان اصابت نكند و اگر كوتاهى نمايند و ثبت نام نكنند ، حجّ بر آنان مستقر مىشود ؛ بلكه اگر كسى فعلًا استطاعت مالى نداشته باشد ، ولى بداند كه به زودى مستطيع مىشود و در آن وقت ديگر ثبت نام نمىكنند ، اگر بتواند بايد اسم خود را بنويسد .
« مسألهء 2174 » اگر كسى مستطيع شود و به مكّه نرود و فقير شود ، بايد اگرچه با زحمت هم باشد بعداً حجّ كند و اگر به هيچ قسم نتواند حج برود ، چنانچه كسى او را براى حجّ اجير كند ، بايد به مكّه رود و حجّ كسى را كه براى او اجير شده بجا آورد و تا سال بعد در مكّه بماند و براى خود حجّ نمايد ؛ ولى اگر ممكن باشد كه اجير شود و اجرت را نقد بگيرد و كسى كه او را اجير كرده راضى شود كه حجّ او را در سال بعد بجا آورد ، بايد سال اوّل براى خود و سال بعد براى كسى كه اجير شده حجّ نمايد .
« مسألهء 2175 » اگر در سال اولى كه مستطيع شده به مكّه رود و در وقت معيّنى كه دستور دادهاند - بدون اين كه سستى و تأخير كند - به عرفات و مشعرالحرام نرسد ، چنانچه در سالهاى بعد مستطيع نباشد ، حجّ بر او واجب نيست ؛ ولى اگر از سالهاى پيش مستطيع بوده و به مكّه نرفته ، اگرچه با زحمت هم باشد ، بايد حجّ به جا آورد .
« مسألهء 2176 » اگر در سال اوّلى كه مستطيع شده حجّ نكند و بعد به واسطهء پيرى يا بيمارى و ناتوانى نتواند حجّ نمايد و نااميد باشد از اين كه بعداً خود او حجّ كند ، بايد ديگرى را از طرف خود به مكّه بفرستد ؛ بلكه اگر در سال اوّلى كه به قدر رفتن حجّ مال پيدا كرده ، به واسطهء پيرى يا بيمارى يا ناتوانى نتواند حجّ كند ، احتياط مستحب آن است كه كسى را از طرف خود بفرستد تا حجّ نمايد .
« مسألهء 2177 » كسى كه از طرف ديگرى براى حجّ اجير شده ، مىتواند طواف نساء
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 389
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٨٩