زكات زراعتى كه با دلو آبيارى شده ، « يك بيستم » و زكات زراعتى كه كنار آن است ، بنابر احتياط واجب « يك دهم » مىباشد .
« مسألهء 1998 » مخارجى را كه براى گندم ، جو ، خرما و انگور كرده است ، مىتواند از محصول كسر كند و چنانچه پس از كسر مخارج ، باقىمانده به حدّ نصاب برسد ، زكات واجب است .
« مسألهء 1999 » اگر بذرى كه به مصرف زراعت رسانده از آن خود او باشد ، مىتواند به مقدار وزن آن از محصول كسر نمايد و اگر خريده باشد ، مىتواند قيمتى را كه براى خريد پرداخت نموده ، جزء مخارج حساب كند .
« مسألهء 2000 » اگر وسايل زراعت ملك خود او باشد ، مىتواند كرايهء آنها را از مخارج حساب كند ، به شرط اين كه اگر از آنها در آن زراعت استفاده نمىكرد ، مىتوانست آنها را كرايه بدهد و در غير اين صورت نمىتواند كرايهء آنها را از مخارج حساب نمايد ؛ ولى چنانچه به واسطهء زراعت مستهلك شده باشند ، مىتواند هزينهء استهلاك آنها را جزء مخارج حساب نمايد .
« مسألهء 2001 » اگر در زمينى كه ملك خود اوست ، زراعت كند ، مىتواند اجارهء آن را جزء مخارج حساب كند به شرط اين كه اگر در آن زراعت نمىكرد ، مىتوانست آن را اجاره بدهد .
« مسألهء 2002 » اگر صاحب زراعت و يا عيال وى مانند همسر و فرزندان در زراعت كار كنند ، مىتواند اجرت كار آنان را جزء مخارج حساب كند ، حتى اگر دستمزدى به آنان نپرداخته باشد ، به شرط اين كه اگر در آن زراعت كار نمىكردند ، مىتوانستند با دريافت اجرت در محلّ ديگرى به كار مشغول شوند .
« مسألهء 2003 » اگر درخت انگور يا خرما را بخرد ، قيمت آن جزء مخارج نيست ، ولى اگر خرما يا انگور را پيش از چيدن بخرد ، پولى كه براى آن داده ، جزء مخارج حساب مىشود .
« مسألهء 2004 » اگر زمينى را بخرد و در آن زمين ، گندم يا جو بكارد ، پولى كه براى
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 358
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٥٨