« مسألهء 1890 » كسى كه از كسب و تجارت فايدهاى برده ، اگر مال ديگرى نيز داشته باشد كه خُمس آن واجب نباشد ، مىتواند مخارج سال خود را فقط از فايدهء كسب حساب كند .
« مسألهء 1891 » هرگاه از درآمد سال چيزى مانند خانه يا ماشين سوارى يا فرش و يا ساير وسايل زندگى را در بين سال تهيّه كند و يا بخرد و در سالهاى بعد آن را بفروشد ، چنانچه پول آن را در مؤونه صرف نمايد ، مانند اين كه خانه ديگرى را كه نياز دارد بخرد ، خُمس ندارد و هر مقدار از آن از مخارج سالانه زياد بيايد ، بايد خمس آن را پرداخت نمايد .
« مسألهء 1892 » اگر با سودى كه از كسب و كار به دست آورده ، پيش از پرداختن خُمس ، اثاثيه ولوازم منزل يا كتاب و مانند اينها را بخرد ، هر وقت به طور كلّى احتياج او از آنها بر طرف شد ، تا وقتى آنها را نفروخته ، لازم نيست خمس آنها را بدهد و پس از فروش چنانچه پول آنها را در مؤونهء ديگرى صرف نكند ، بايد خُمس آن را بپردازد . حكم زيورآلات زنانه نيز اگر وقت زينت كردن با آنها بگذرد همين است .
« مسألهء 1893 » اگر مستأجر مبلغى را به عنوان سرقفلى مغازه بپردازد ، آن سرقفلى جزء سرمايه است و حكم آن را دارد و كسى كه مبلغ سرقفلى را گرفته ، اگر تا آخر سال آن را به مصرف مؤونهء زندگى نرساند و باقى بماند ، بايد خُمس آن را بدهد .
« مسألهء 1894 » اگر از منفعت كسب براى مصرف سال خود آذوقهاى بخرد و در آخر سال مقدارى از آن زياد بيايد ، بايد خُمس آن را بدهد و چنانچه بخواهد قيمت آن را بدهد ، بايد قيمت فعلى آن را حساب كند .
« مسألهء 1895 » اگر در يك سال منفعتى نبرد ، نمىتواند مخارج آن سال را از منفعتى كه در سال بعد مىبرد كسر نمايد .
« مسألهء 1896 » اگر در اوّل سال منفعتى نبرد و از سرمايه خرج كند و پيش از تمام شدن سال منفعتى به دست آورد ، نمىتواند مقدارى را كه از سرمايه برداشته از منافع كسر كند .
« مسألهء 1897 » اگر پس از آن كه منفعتى به دست آورد ، مقدارى از سرمايه او از بين برود و از باقىماندهء آن منافعى به دست آورد كه از خرج سال او زياد بيايد ، مىتواند
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 338
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٣٨