« مسألهء 1885 » اگر دختر در معرض ازدواج باشد و انسان نتواند جهيزيّهء او را از درآمد سالى كه در آن ازدواج مىكند تهيّه كند و مجبور باشد كه از قبل ، هر سال مقدارى از آن را تهيّه نمايد و دادن خمس جنس تهيّه شده ، موجب عدم توانايى براى تهيّهء جهيزيّه و يا تأخير در تهيّهء آن از وقت حاجت شود و يا در شهرى باشد كه معمولًا هر سال مقدارى از جهيزيّهء دختر را تهيّه مىكنند به گونهاى كه تهيّه نكردن آن عيب باشد ، چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيّه بخرد و سال بر آن بگذرد ، خُمس ندارد .
« مسألهء 1886 » اگر انسان به چيزى نياز فعلى داشته باشد و نتواند آن را با درآمد يك سال تهيّه كند ، مثل اين كه محتاج خانه باشد و نتواند در يك سال خانه بخرد و يا خانه بسازد ، در صورتى كه در اين رابطه زمين يا وسايل و اجناسى مانند آجر ، سيمان ، آهن و . . .
تهيّه كند و سال بر آنها بگذرد - چه در ساختمان به كار رفته باشد و چه هنوز به كار نرفته باشد - خمس ندارد ؛ ولى اگر به جاى تهيّهء زمين و وسايل و اجناس ، پول ذخيره كند ، در صورتى خمس ندارد كه دادن خمس سبب عدم قدرت بر تهيّهء چيز مورد نياز و يا تأخير در تهيّهء آن شود ، و گرنه بنابر احتياط واجب بايد خمس آن پول را بپردازد .
« مسألهء 1887 » تشريفات منزل و زندگى و هزينهء اياب و ذهاب و ميهمانىهاى انسان و خانوادهء او ، اگر از حدّ متعارف و شأن او بيشتر نباشند ، خُمس ندارند و اگر از حدّ متعارف و شأن او بيشتر باشند ، بايد خُمس زايد بر متعارف را بپردازد و شأن افراد به حسب زمانها و شهرها و اوضاع معيشت عمومى مردم متفاوت مىباشد .
« مسألهء 1888 » مالى كه انسان خرج سفر حجّ و زيارتهاى ديگر مىكند ، از مخارج سالى حساب مىشود كه در آن شروع به مسافرت كرده است ، اگرچه سفر او تا مقدارى از سال بعد طول بكشد .
« مسألهء 1889 » اگر براى حجّ واجب ناچار باشد از چند سال قبل ثبت نام كند و هزينه را بدهد ، خُمس به آن تعلق نمىگيرد ؛ ولى چنانچه ثبتنام براى حجّ ، فقط به معنى حقّ اولويّت باشد و پول در ملكيّت او باقى بماند ، پس از گذشت سال ، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بپردازد .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 337
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٣٧