پاسخ : از اركان ازدواج آن است كه دو نفر از جنس مخالف با يكديگر پيمان نكاح ببندند . بنابراين ، ازدواج « دو مرد » يا « دو زن » غير شرعى و حرام است . به عنوان يك « قاعدهء كلى » مىتوان گفت : هرگاه پس از تغيير جنسيت ، و در وضعيت جديد ، موضوع ازدواج « مرد و زن » تغيير كند و به موضوع جديد « دو مرد » يا « دو زن » تبديل شود ، ازدواج سابق باطل و منحل خواهد شد و روابط زناشويى آن دو ، مصداق هم جنس بازى ( لواط يا مساحقه ) خواهد بود .
پس اگر مرد به تنهايى ، يا زن به تنهايى تغيير جنسيت دهد ، ازدواج سابق باطل خواهد بود . نيز اگر هر دو تغيير جنسيت دهند ، ازدواج سابق باطل خواهد بود و فرقى نمىكند كه تغيير جنسيت آن دو ، به صورت همزمان باشد يا غير همزمان ؛ اگر چه برخى فقيهان شيعه احتمال دادهاند كه چنانچه زوجين به صورت همزمان تغيير جنسيت دهند ، ازدواج سابق هم چنان برقرار خواهد بود .
اما در برخى موارد ، تغيير جنسيت يكى از زوجين ، تأثيرى در ازدواج ندارد . به عبارت ديگر ، ازدواج سابق هم چنان داراى بقا و استمرار است . براى مثال ، اگر شوهر كه خنثاى غير مشكل ( با جنسيت غالب مردانه ) است تغيير جنسيت دهد و علائم و آثار جنس زن را حذف نمايد ، به مرد كامل تبديل مىشود . نيز اگر زوجه كه خنثاى غير مشكل ( با جنسيت غالب زنانه ) است ، تغيير جنسيت دهد و آثار و علائم جنس مرد را حذف نمايد ، به زن كامل تبديل مىشود . در اين دو حالت اخير ، ازدواج سابق هم چنان برقرار است .
سؤال سوم : وضعيت مهريه ، پس از تغيير جنسيت چگونه خواهد بود ؟ آيا زوجه مىتواند مهريه خويش را مطالبه كند ؟
پاسخ : گاه تغيير جنسيت در عقد دائم اتفاق مىافتد و در مواردى ممكن است در عقد موقت ، تغيير جنسيت روى دهد . در مورد تأثير تغيير جنسيت در عقد دائم چهار احتمال بيان شد . يك احتمال كه به نظر قوىتر مىآيد اين است كه چنانچه تغيير جنسيتِ يكى از زوجين ، پس از دخول صورت گرفته باشد ، تمام مهريه به نفع زوجه
تغيير جنسيت از منظر فقه وحقوق (فارسى) — صفحة 362
مساهمون: محمد مهدى كريمى نيا
ص٣٦٢