شناسنامه ، بايد به دادگاه رجوع كرد و دادگاه با ارجاع امر به كارشناس ( پزشك ) ، اگر تشخيص دهد كه طرفين هم جنس هستند ، حكم به طلاق نكاح و ابطال سند آن و اصلاح شناسنامه مىنمايد . مىتوان فرض كرد كه يك نفر خنثى ( دو جنسى ) كه جنبهء مردى يا زنى او غالب است با شخص ديگرى از جنس مخالف ازدواج كند ، ولى به مرور زمان در اثر تحولاتى كه در وضع جسمى او روى داده آثار تغيير جنسيت ، بر فرض كه امكان داشته باشد ، در او آشكار شود و بالاخره با يك عمل جراحى ، تغيير جنسيت تحقق يابد و بدين سان اختلاف جنس كه هنگام عقد نكاح وجود داشته از ميان برود . در اين صورت ، آيا ازدواجى كه صحيحاً بسته شده باطل مىشود يا نه ؟
چون اختلاف جنس را هم هنگام عقد و هم در دوران زناشويى بايد شرط نكاح دانست و به عبارت ديگر ، اختلاف جنس هم ابتدائاً و هم در ادامه شرط است . از اين رو ، آيا نكاح با تغيير جنسيت باطل خواهد شد يا خير ؟
ذيلًا اين موضوع را مورد بررسى قرار خواهيم داد و البته بر فرض بطلان نكاح . اين دادگاه است كه بايد تغيير جنسيت را براساس نظر كارشناس احراز و حكم به بطلان نكاح از تاريخ تحقق تغيير جنسيت كند . « 1 »
مبحث اول : بقاء يا عدم بقاى ازدواج در تغيير جنسيت مرد يا زن به جنس مخالف
يكى از انواع تغيير جنسيت ، تبديل مرد به زن يا برعكس است . تأثير اين نوع تغيير جنسيت بر ازدواج چيست ؟ بيشتر مباحث فقيهان اسلامى در بحث « اثر تغيير جنسيت بر ازدواج » ، در ذيل « تغيير جنسيت مرد به زن يا برعكس » مطرح شده است . به عبارت ديگر ، تأثير تغيير جنسيت بر ازدواج ، در انواع ديگر تغيير جنسيتها ، مانند تغيير جنسيت در خنثىها ( دو جنسىها ) مورد توجه واقع نشده است .
پس از ازدواج مرد و زن ، به هر دليلى ممكن است يكى از زوجين به تغيير جنسيت روى مىآورد . مهمترين پرسش بعد از عمل جراحى ، بقا يا عدم بقاى ازدواج و نيز جواز
هامش
( 1 ) . حسين صفايى و اسد الله امامى ، حقوق خانواده ، ص 45 - 46 .