قدرى كوتاه فكرند كه خالق و آفريدگار جهان هستى را رها كرده و در برابر موجوداتى سر تعظيم فرود مىآورند كه كمترين اثر مثبتى ندارند ، و بلكه گاهى همانند شيطان ، ويرانگر و گمراهكننده نيز مىباشند . « 1 » آيهء 118 سورهء نساء : در اين آيه شريفه ، شيطان لعنت شده است و اينكه شيطان گفته است : از بندگان تو سهم معينى خواهم گرفت . « 2 » آية 119 كه آيهء مورد بحث ما است ، در ادامهء آيات قبل است و اينكه شيطان چگونه از بندگان نصيب و بهره مىبرد :
وَ لَاضِلَّنَّهُم : آنها را گمراه مىكنم .
وَ لَامَنّينَّهُم : با آرزوهاى دور و دراز و رنگارنگ ، آنها را سرگرم مىكنم .
وَ لَآمُرَنَّهُم فَلَيبَتّكُنَّ آذانَ الانعامِ : آنها را به اعمال خرافى دعوت مىكنم ، از جمله اينكه فرمان مىدهم كه گوشهاى چهارپايان را بشكافند و يا قطع كنند .
وَ لَآمُرنَّهُم فَلَيغَيرُنَّ خَلقَ اللهِ : آنها را وادار مىسازم كه آفرينش پاك خدايى را تغيير دهند .
با توجه به آيهء مورد بحث ، مىتوان فهميد كه « تغيير در خلقت » تنها تغيير ظاهرى و فيزيكى نيست ، بلكه تغيير بر دو قسم است : 1 . تغيير ظاهرى و فيزيكى 2 . تغيير معنوى ، مانند : گمراه ساختن انسانها و سرگرم ساختن آنها به آرزوها .
در هر حال ، هر دو نوع تغيير ، در اين ويژگى شريك هستند كه در راستاى اهداف
شيطان و باعث دور ساختن فطرت انسانها از بندگى خداوند متعال است . بنابراين ، هر
هامش
( 1 ) . همان ، ج 4 ، ص 135 .
( 2 ) . ترجمه آيهء 116 تا 118 سورهء نساء از اين قرار است : « آيهء 116 : خداوند ، شرك به او را نمىآمرزد ؛ ( ولى ) كمتر از آن را براى هر كسى بخواهد ( وشايسته بداند ) مىآمرزد . و هر كس براى خدا همتايى قرار دهد ، در گمراهى دورى افتاده است .
آيهء 117 : آنچه غير از خدا مىخوانند ، فقط بتهايى است ( بىروح ) ، كه هيچ اثرى ندارد ؛ و ( يا ) شيطان سركش و ويرانگر است .
آيهء 118 : خدا او را از رحمت خويش دور ساخته ؛ و او گفته است : از بندگاه تو ، سهم معيّنى خواهم گرفت » ( با ترجمه ناصر مكارم شيرازى ) .