مبحث دوم : تأسيس اصل
بعد از اينكه معلوم شد در كتابهاى فقهى و عبارات فقها ، در مورد تنبيه بدنى كودكان به صورت عام - براى ارتكاب جرايم و يا تربيت - دو اصطلاح تعزير و تأديب به كار رفته است ، در اين گفتار به اين بحث پرداخته مىشود كه چه ضرورتى براى تنبيه وجود دارد ، و اصل اوّلى در باب تنبيه كودكان چيست ؟
در پاسخ بايد گفت : اصل و قاعدهى اوّلى در باب تنبيه بدنى كودكان اين است كه در اسلام تنبيه بدنى كودك جايز نبوده و به عنوان عملى ممنوع محسوب مىشود ؛ چرا كه خداوند متعال همهى انسانها را آزاد آفريده است و كسى را بر ديگرى تسلّط نيست ؛ علاوه آنكه زدن ديگرى ، ايذا ، اذيّت و ظلم به او محسوب مىشود كه در شرع مقدّس اسلام مورد نهى قرار گرفته است ؛ خداوند متعال در قرآن كريم مىفرمايد : إِنَّ اللّهَ يأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ اْلإِحْسانِ وَ إيتاءِ ذِى الْقُرْبى وَ ينْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْى يعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ « 1 » ؛ يعنى : همانا خداوند به عدل و احسان فرمان مىدهد ، و به بذل و بخشش خويشاوندان امر مىكند ، و از افعال زشت و منكر و ظلم نهى مىكند ، شما را پند مىدهد ، باشد كه موعظهى خدا را بپذيريد .
روشن است كه يكى از مصاديق ظلم ، اذيّت و آزار ديگران است ؛ و كتك زدن اشخاص از بارزترين افراد آن به شمار مىرود .
همچنين ، كتك زدن ، اذيّت و آزار ديگران در روايات نيز به عنوان عملى ممنوع بيان شده است ؛ طورى كه برخى از روايات ، آن را جنگ با خدا و كفر مىدانند . ابن ابىعمير از معاويهء بن عمّار نقل مىكند كه از امام صادق ( ع ) دربارهى آيه شريفه وَمَنْ يرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ « 2 » سؤال كردم ، حضرت در پاسخ فرمودند : « هر ظلمى الحاد است و زدن خادمى كه گناه نكرده ، از اين الحاد است . » « 3 »
هامش
( 1 ) . نحل ، 90 .
( 2 ) . حج ، 25 .
( 3 ) . محمّد بن يعقوب كلينى ، فروع الكافى ، ج 1 ، ص 228 ، ح 2 ؛ محمّد بن حسن حرّ عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 341 ، ح 4 ؛ « ابن أبىعمير ، عن معاوية بن عمّار قال : سألت أباعبد الله ( ع ) ، عن قول الله عزّ وجل : ( و من يرد فيه بإلحاد بظلم ) قال : كل ظلم إلحاد وضرب الخادم فى غير ذنب من ذلك الالحاد . » .