بودن مادّه 3 مشترك كنوانسيونهاى چهارگانه ژنو وجود ندارد ؛ « 1 » و در اين مادّه ، به ممنوعيّت شكنجه و ساير رفتارهاى غير انسانى تصريح شده است .
2 . اسناد حقوق بينالملل كيفرى
در اساسنامههاى ديوانهاى بينالمللى بسيار مهمّى به ممنوعيّت شكنجه و رفتارهاى غيرانسانى تصريح شده ، و اقدام به اين گونه اعمال را در زمرهى عناوين مجرمانهاى كه قابل تعقيب و محاكمه بينالمللى هستند ، به شمار آوردهاند . مهمترين اين اساسنامهها موارد زير است :
1 . مادّهى 5 اساسنامه ديوان بينالمللى براى محاكمه اشخاص مسؤول نقضهاى فاحش حقوق بشردوستانه يوگسلاوى سابق ، 1993 م :
ماده 5 اساسنامه ديوان بينالمللى محاكمه سران يوگسلاوى سابق « شكنجه » را در زمره « جرايم عليه بشريت » برشمرده است ؛ و مقرّر مىدارد :
« دادگاه بينالمللى صلاحيت دارد اشخاص مسؤول در مورد جرايم زير هنگامى كه در درگيرى مسلّحانه ارتكاب يابد را محاكمه كند ؛ خواه داراى ويژگى بينالمللى باشد يا داخلى ، و عليه هر جمعيت غيرنظامى كه هدايت گردد : الف ) قتل ؛ ب ) ريشهكن كردن ؛ ج ) به بردگى گرفتن ؛ د ) تبعيد ؛ ه - ) حبس كردن ؛ و ) شكنجه ؛ ز ) تجاوز جنسى ؛ ح ) تعقيب و آزار بر مبناى سياسى ، نژادى و مذهبى ؛ ط ) ساير اقدامات غيرانسانى . » « 2 » 2 . مادّهى 3 اساسنامه ديوان بينالمللى روآندا ، 1994 م :
« جرائم عليه بشريّت :
دادگاه بينالمللى روآندا صلاحيت تعقيب ( محاكمه ) اشخاصى كه مسؤول جرائم زيرند را دارد ، وقتى به صورت گسترده يا نظاممند ( سيستماتيك )
هامش
( 1 ) . جمشيد ممتاز ، اميرحسين رنجبريان ، حقوق بينالملل بشردوستانه مخاصمات مسلّحانه داخلى ، صص 41 و 42 .
( 2 ). Statute of the International Tribunal for Prosecution of Persons Responsible for Serious Violations of International Humanitarian law Committed in the Territory of former Yugoslavia , .