يكى از حضّار
در فرض مجمع و اجتماع عنوانين دليل وجوب اطلاق دارد يعنى مىگويد نماز در مكان غصبى را طلب مىكند يا نسبت به او ساكت است ؟
استاد قائنى
از حيث ترخيص در تطبيق اطلاق دارد ، اما از حيث اين كه هيچ مفسدهى ديگرى جداى از رخصت در تطبيق از حيث نماز دلالتى ندارد - يعنى اين كه شما از حيث نماز بالفعل در اين مرخص هستيد - هيچ تفاوتى بين نماز در مكان مباح و نماز در مكان غصبى از حيث نماز بودن نيست ، همان اجزائى كه در نماز در مكان مباح هست در نماز در مكان غصبى هم هست ولى از حيث مفسدهى ديگرى كه به مصلحت نماز هيچ ضررى نمىزند ، اما يك مفسدة مُنضَمِّهاى است كه خودش به بار مى نشيند ، دليل نماز و اطلاق ترخيص در نماز نسبت به آن سكوت ، هيچ تعرضى نسبت به او ندارد و همين نقطهاى است كه درگيرى بين امر و نهى به ملاحظهء آن فرض شده و گفته اند دليل نماز نه فقط مىگويد از حيث نماز مجمع وافى به كل مصلحت و ترخيص در تطبيقش هست ، بلكه از حيث مفاسد ديگر هم نماز فاقد كل مفاسد ، مفاسدى كه حتى به حيث نماز هم مخل نيست هست و بين دليل امر به صلات و نهى از غصب درگيرى است .
نشست هاى علمى مركز فقهى أئمه أطهار (ع) (فارسى) — صفحة 99
مساهمون: مركز فقه الأئمة الأطهار ( ع )
ص٩٩