1 - در ضمان طولى ، مالى كه قبلًا بر عهده ديگرى آمده است با همين وصف ، در عهده شخص ديگر قرار مىگيرد .
2 - در ضمان طولى ، ضامن دوّم آن چه را كه ضامن اوّل ادا مىكند ، ضامن است ؛ و اين ضمان ، تعليقى و يا تقديرى است و عنوان فعلى ندارد .
3 - مقصود از طولى بودن در اين بحث ، طولى بودن از هر دو طرف است ؛ يعنى زيد ضامن مالى است كه در عهده عمرو آمده و عمرو نيز ضامن مالى است كه در عهده زيد آمده است . اين مطلب از عبارت مرحوم محقّق نائينى قدس سره كه فرموده است : « تشتغل ذمّة أحدهم بما تشتغل به ذمّة الآخر » استفاده مىشود .
اسباب ضمان طولى
محقّق نائينى قدس سره در ادامه مطالب خود به بحث اسباب ضمان طولى پرداخته و سه سبب را براى آن مطرح مىكنند كه عبارت است از :
1 ) عقد الضمان : به عنوان مثال ، اگر زيد مديون به عمرو باشد و از بكر تقاضا كند كه ضامنش شود ، به حسب ظاهر دو نفر ضامن يك مال ( دين ) هستند . اينجا ضمان ضامن در طول ضمان مديون است ؛ بدين صورت كه شخص ضامن ، ضامن دين مىشود و اگر دين مديون را به داين پرداخت كند ، مديون ضامن است كه آن مقدارى را كه اين شخص به داين داده ، پرداخت نمايد - مديون ضامن است كه « مايؤدّيه الضامن » را به شخص ضامن بدهد - .
2 ) اتلاف : ميرزاى نائينى رحمه الله براى باب اتلاف به غارّ و مغرور مثال مىزنند ، كه اگر شخص مغرور چيزى را به مالك بپردازد ، همان مقدارى كه پرداخته بر عهده شخص غارّ مىآيد و او بايد اين مبلغ را به مغرور بدهد .
3 ) يد : ضمان طولى در مورد سبب يد در بحث تعاقب ايدى غاصبه مطرح مىشود كه اگر زيد مال عمرو را غصب كرده باشد و بكر از زيد غصب كند و . . . ، در اينجا غاصب اوّل كه زيد است ، ضامن مالك بوده و بايد خسارتش را بدهد .