تنبيه پنجم : جريان قاعده لاحرج نسبت به محرّمات
تنبيه پنجمجريان قاعده لاحرج نسبت به محرّمات
آيا همانطور كه قاعده لاحرج احكام الزامى وجوبى را رفع مىكند و در مواردى كه وجوب يك فعل براى مكلّف حرجى است ، آن وجوب برداشته مىشود ، در مواردى كه حرمت عنوانحرجى داشته باشد نيز بهوسيله اينقاعده برداشته مىشود يا خير ؟ به عبارت ديگر ، همانگونه كه اين قاعده نسبت به احكام وجوبى حكومت دارد ، آيا نسبت به احكام تحريمى نيز حكومت دارد يا خير ؟ و چنانچه بر محرّمات حكومت داشته باشد ، آيا همه محرّمات را شامل مىشود و يا اين كه در خصوص محرّمات صغيره جريان دارد ؟
اگر در موردى ترك يك حرام ، براى شخص موجب حرج باشد ، به عنوان مثال :
ترك زنا موجب حرج گردد ؛ و يا اگر در موردى گفتار صدق مستلزم حرج باشد ، به عنوان مثال : چنانچه بخواهد راستگوى در كلام باشد ، بايد 10 كيلومتر پياده راه رود كه اين امر عرفاً موجب حرج است ، و براى آن كه گرفتار حرج نشود ، لازم است دروغ بگويد ؛ حال ، سؤال اين است كه آيا با قاعده لاحرج اين حرمت برداشته مىشود ؟ و يا اگر در موردى مردى همسرش را اكراه به كشف حجاب كند و به او بگويد اگر اين عمل را انجام ندهى ، تو را طلاق مىدهم - فرض آن است كه طلاق براى زن حرجى بوده و با طلاق ديگر امكان تشكيل زندگى و يا ادامه زندگى براى او نيست و نمىتواند خرج خود را تهيه كند - آيا در اين صورت ، قاعده لاحرج به او اجازه كشف حجاب كه حرام است را مىدهد ؟
پس از تحقيق و تفحّص در موارد موجود در شريعت ، مىتوان گفت : چه بسا تفاوتى