وَاعْلَمْ أَنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ بِأَدْعَى إِلَى حُسْنِ ظَنِّ رَاعٍ بِرَعِيَّتِهِ مِنْ إِحْسَانِهِ إِلَيْهِمْ وَ تَخْفِيفِهِ الْمَئُونَاتِ عَلَيْهِمْ وَ تَرْكِ اسْتِكْرَاهِهِ إِيَّاهُمْعَلَىمَا لَيْسَلَهُ قِبَلَهُمْ فَلْيَكُنْ مِنْكَ فِي ذَلِكَ أَمْرٌ يَجْتَمِعُ لَكَ بِهِحُسْنُ الظَّنِّبِرَعِيَّتِكَ فَإِنَّحُسْنَالظَّنِّ يَقْطَعُ عَنْكَ نَصَباً طَوِيلًا .
وَ إِنَّ أَحَقَّ مَنْ حَسُنَ ظَنُّكَ بِهِ لَمَنْ حَسُنَ بَلاؤُكَ عِنْدَهُ .
بدان كه هيچ عاملى براى جلب والى به وفادارى رعيت ، بهتر از احسان به آنها و تخفيف هزينههاى آنان و عدم اجبارشان به كارى كه وظيفه ندارند ، نيست . پس لازم است از جانب تو برنامهاى باشد كه به سبب آن ، به رعيتت خوشبين شوى ؛ زيرا اين خوشبينى ، رنج فراوانى را از دوش تو بر مىدارد .
سزاوارترين فردى كه شايستگى خوشبينىات را دارد ، كسى است كه سياستت را نيكو بداند و سزاوارترين فرد به بدبينى ، كسى است كه سياستت را بد بشناسد .
براى اين كه اعتماد به مردم و حسن ظنّ به آنان ، ذهنى و بىپايه نباشد ، على عليه السلام ضمن اين كه مالك را به حسن ظنّ و اطمينان به مردم دعوت مىكند ، راههايى را نيز جهت تثبيت اين ادعا و نشان دادن اعتماد به مردم ارائه مىدهد :
1 . احسان
2 . تخفيف هزينهها
3 . جلوگيرى از كارهاى تحميلى
در فصلهاى آتى ، در هريك از موارد سهگانه سخن خواهيم گفت .
لذا از بازگويى آنچه خواهد آمد خوددارى مىكنيم .
آيين كشور دارى از ديدگاه امام على (ع) (فارسى) — صفحة 71
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٧١