اين آيه را تلاوت فرمود :
« مّنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ و وَ مِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَ مَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا » . « 1 »
از مؤمنان كسانى هستند كه به پيمانى كه با خداوند بستند ، وفا كردند . برخى از آنان پيمانِ خويش را به جاى آوردند و برخى چشم به راه دارند و به هيچ روى پيمان خود را دگرگون نكردند .
سپس ، فرمود : بار خدايا بهشت را براى ايشان قرار ده و ما و ايشان را در قرارگاهِ رحمتِ خود جاى ده و از پاداش ذخيره شدهات برخوردارِمان فرما . « 2 »
حاصلِ اين گفت وگو و تلاوت آيهء يادشده ، اين است كه امام حسين عليه السلام براى احقاقِ حق و اجابت فراخوانِ كوفيان رهسپار كوفه بود . از همين رو ، از اوضاع و شرايط آن و روحيّات و رفتار مردم آن سامان پرس و جو مىكرد . و امّا به واقع مىدانست كه مردم دو گروهند :
1 - گروهى دنياطلبان سوداگرند ، كه در جهت منافع خود ، تسليم قدرتاند .
2 - و گروهى ديگر ، مردمان ضعيف و تودههاى ناآگاهى هستند ، كه در شرايط استبدادى كوفه قدرت تصميمگيرى از آنان سلب شده است . و قهراً مرعوب قدرت و زيرِ تأثير مصلحت خواهىهاى اشراف ، همواره در سمت و سوى منافع آنان حركت مىكنند . اگرچه دلهاشان با امام حسين عليه السلام است ، ولى شمشيرهاشان به ارادهء صاحبان زر و زور و تزوير ، در حركت است . براى همين ، در پاسخ آنها كه اوضاع كوفه و موقعيت كوفيان را بازگو مىكردند و از آن حضرت
هامش
( 1 ) . احزاب ، 23 .
( 2 ) . كامل ابن اثير ، ج 4 ، صص 49 و 50 .